بازنمایی تصویر مقصد ایران در شبکه‌های اجتماعی مورد مطالعه: وبسایت اختصاصی گردشگری تریپ ادوایزر

نویسندگان

1 استادیار جامعه‌شناسی، گروه جامعه‌شناسی گردشگری، پژوهشکده گردشگری، جهاد دانشگاهی، مشهد، ایران

2 عضو پژوهشی گروه جامعه‌شناسی گردشگری، پژوهشکده گردشگری، جهاد دانشگاهی، مشهد، ایران

doi
10.22111/gdij.2023.44427.3480
چکیده

صنعت گردشگری به‌سرعت در حال تطبیق خود با شرایط جدید و رشد تکنولوژی‌های آنلاین و هوشمند است. از آنجا که محتوای تولیدشده توسط کاربران (گردشگران) داده‌های درخوری دربارۀ تصویر مقصد نزد گردشگران ارائه می‌هد، هدف پژوهش حاضر بررسی وضعیت تصویر مقصد ایران در رسانۀ اجتماعی اختصاصی گردشگری TripAdvisor بود. این وبسایت یکی از پرمخاطب‌ترین پلتفرم‌‌های آنلاین گردشگری است که محتوای تولیدشده توسط کاربر در آن منتشر می‌شود. روش تحقیق تحلیل محتوای کمّی اتخاذ شد. به‌منظور پوشش نظرات متفاوت کاربران، دو بخش مهم از این وبسایت یعنی Things to do و Iran Travel Forum در بازۀ زمانی سه سالۀ 2019 تا ابتدای 2022 به‌عنوان جامعۀ آماری مد نظر قرار گرفت. نمونه‌گیری چندمرحله‌ای خوشه‌ای و تصادفی به‌کار رفت. کدگذاری توسط کدگذاران بر پایۀ کدنامۀ تدوین‌شده انجام شد. محتوای شبکۀ اجتماعی تریپ‌ادوایزر در سه بُعد شناختی، احساسی و رفتاری تحلیل شد. یافته‌ها حاکی از آن بود که بیشترین دغدغۀ گردشگران خارجی بالقوه دربارۀ امور زیرساختی ایران، به‌ویژه حمل و نقل، ویزا، تبادل ارز و بعضاً خدمات تجاری میزبانی است. نشانه‌هایی از اطلاع‌رسانی ناکافی، عدم‌دسترسی به اطلاعات به‌روز و جامع به‌صورت آنلاین، تناقض در اطلاعات موجود و ناپایداری رویه‌ها در زمینۀ صدور ویزا و خدمات حمل‌ونقل در این محتواها نیز به چشم می‌خورد. اگرچه میراث ملموس و جاذبه‌های تاریخی و فرهنگی ایران از سوی کاربران بسیار جذاب به نظر رسیده، پیوند این جاذبه‌ها با جاذبه‌ای انسانی و اجتماعی جامعۀ میزبان معاصر، شگفتی و جذابیت مضاعفی برای گردشگران به ارمغان آورده بود. این یافته‌ها می‌تواند به برنامه‌ریزی بازاریابی مقصد ایران توسط سازمان ملی مدیریت مقصد (وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی) و بخش خصوصی صنعت میزبانی ایران کمک کند.