پراکنش فضایی قیمت مسکن و تبیین عوامل اجتماعی، اقتصادی، کالبدی و طبیعی آن، در پنج محدودۀ مطالعاتی شهر زاهدان

نویسندگان

1 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی گردشگری، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

2 کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

3 استادیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

4 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی گردشگری، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

doi
10.22111/gdij.2023.45847.3531
چکیده

هدف تحقیق، تحلیل پراکنش فضایی قیمت مسکن و تبیین عوامل اجتماعی، اقتصادی، کالبدی و محیطی هم‌پیوند آن در زاهدان (پنج محدودۀ‌ مطالعاتی) است. این پژوهش از نوع کاربردی، با روش تحقیق توصیفی-تحلیلی است. جامعۀ هدف، شهروندان 18 ساله و بیشتر و گردآوری داده‌ها، به روش پیمایشی و نمونه‌برداری تصادفی دو‌مرحله‌ای با پرسشنامۀ محقق‌ساخته و مصاحبۀ نیمه‌ساختاریافته است. مدل‌های آماری عبارت‌اند از: کولموگروف اسمیرنف، شاپیرو ویلک، اسپیرمن، Somers’ d ، Kendall’s tau- c، مدل Phi ،کای‌دو و جداول متقاطع. روایی ابزار تحقیق، به‌وسیلۀ متخصصان و پایایی آن با آلفای کرونباخ (775/0) تأیید شد. دو فرضیه آزمون شد. فرضیۀ اول: قیمت مسکن با شاخص‌های اجتماعی دارای رابطه و معنی‌داری است. فرضیۀ دوم: قیمت مسکن با شاخص‌های کالبدی دارای ارتباط معنی‌دار است. تحلیل در دو سطح انجام شد (سطح کل شهر و سطح محدوده‌های پنج‌گانه). یافته‌ها نشان داد در کل شهر زاهدان، قیمت مسکن با شاخص‌های اجتماعی بُعد خانوار، تعداد فرزند میزان اطمینان به اهل محل و تعداد خانوار در واحد مسکونی به‌ترتیب دارای 13 درصد، 16 درصد، 14 درصد و 18 درصد همبستگی است (ناچیز و بی‌اهمیت). در تفسیر این نتیجه، به اقتصاد غیررسمی، همچنین ساختار اجتماعی نیمه‌سنتی و امکان دسترسی به ثروت بدون نیاز به تحصیلات اشاره می‌شود، اما قیمت مسکن در کل شهر زاهدان با شاخص‌های میزان امنیت در محله و کیفیت زندگی، 40 درصد و 54 درصد همبستگی داشت. این در حالی است که قیمت مسکن با سه شاخص کالبدی دسترسی به خدمات آموزش عالی، دسترسی به فروشگاه‌ها و مراکز خرید بزرگ و  پاکیزگی محیط، به‌ترتیب برابر با 68 درصد، 58 درصد و 51 درصد همبستگی دارد. هرگاه سطح تحلیل معطوف به سطح‌بندی پنجگانۀ محدوده‌های مطالعاتی شود میزان و شدت روابط میان متغیرهای اجتماعی، اقتصادی و کالبدی به شرح و تفصیل مندرجات متن تحقیق تفاوت معنی‌داری را نشان می‌دهد.