فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

 مراکز فشار و سامانه‌‌های همدیدی گوناگونی اقلیم ایران را تحت‌تأثیر خود قرار می‌دهند که تغییرات آن‌ها می‌تواند پیامدهای قابل‌توجه اقلیمی به‌همراه داشته باشد. در این پژوهش واکاوی روند تغییرات بلندمدت تعداد مراکز چرخندی ترکیبی مدیترانه-دریای سرخ، به‌عنوان مراکز چرخندزایی مؤثر بر اقلیم بارشی ایران، مورد بررسی قرار گرفت. بدین‌منظور داده‌‌های ارتفاع ژئوپتانسیل تراز 1000 هکتوپاسکال برای دورۀ آماری 40 سالۀ 1987 تا 2018 از مرکز پیش‌بینی میان‌مدت جوّی اروپا (ECMWF) استخراج شد. درمجموع طی این دوره، 97 مرکز کم‌‌فشار چرخندی ترکیبی مدیترانه-دریای سرخ بر منطقۀ مورد مطالعه شکل گرفت. براساس روش ناپارامتری آزمون خی‌دو روند تغییرات تعداد چرخندهای توأمان بررسی شد. نتایج نشان داد که در طی دورۀ مورد بررسی، تعداد چرخندهای توأم دریای مدیترانه–دریای سرخ به‌ لحاظ آماری متغیرهای مورد مطالعه (زمان و تعداد مراکز چرخندی توأمان) تغییرات معنی‌داری به‌‌صورت دهه‌‌ای و نیز بین دو نیمه دورۀ آماری تجربه نکرده‌اند. به‌منظور بررسی دقیق‌‌تر و با احتمال اینکه تغییرات می‌‌تواند در مقیاس کوتاه‌‌تر رخ دهد، قیاس بین نمونه‌‌های متعدد انجام شد و مبنای کار تغییرات دوره‌‌های دو و چهارساله قرار گرفت و تغییرات مقطعی در این دوره‌‌ها به لحاظ آماری در سطح معنی‌‌داری (045/0) مشاهده شد.