فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: ایران و چین ازجمله سرزمین‌­هایی هستند که در مقاطع مختلف تاریخی با یکدیگر در ارتباط بوده­‌اند. هجوم مغولان موجب ایجاد تغییراتی در فرهنگ ایران شد و زمینه‌ساز تأثیر و تأثرات متقابل در تمدن‌های ایران و چین گردید؛ تأثیراتی که حتی در نقاشی‌های این دو سرزمین نیز مشهود است. ازجمله این موارد، نقش‌ ابر است که با اندکی تأمل، نمودهای آن آشکار می‌شود. بررسی سیر تکامل و تجلی این نقش‌ در هنر چین و ایران، وجوهی از تأثیرپذیری و تأثیرگذاری متقابل را برای مطالعه و تطبیق فراهم می‌سازد.اهداف و سؤال‌ها: هدف پژوهش حاضر، تبیین وجوه اشتراک و افتراق نقش‌ ابر در هنر ایران و چین و چگونگی انعکاس و نمود تأثیرات متقابل آن‌هاست. پژوهش در پی پاسخ به این سؤال است که وجوه تشابه و تفاوت نقش­ ابر در انعکاس آن در نقاشی­‌های دورۀ ایلخانی ایران و سلسله‌های سونگ، یوآن و مینگ چین کدام‌اند؟روش‌ها: ‌روش این پژوهش، توصیفی-تحلیلی است و گردآوری اطلاعات با ‌استفاده از منابع کتابخانه‌­ای و اینترنتی انجام‌شده و داده‌ها به شیوۀ کیفی مورد تجزیه­‌وتحلیل قرار گرفته‌اند.یافته‌ها و نتایج: نتایج پژوهش حاکی از آن‌ است که با وجود شباهت­‌هایی در نقش­ ابرها که بیانگر تعاملات ایران و چین در حوزۀ هنرهای تصویری است، تفاوت­‌هایی نیز ازنظر ویژگی­‌های بصری و مضمونی آن‌ها قابل‌شناسایی بوده که مختص به آثار هر دوره و سرزمین است. نقاط افتراق نقش‌ ابر، میان نقاشی­‌های ایلخانی، سونگ و یوآن به‌مراتب بیشتر است و ازنظر کاربردی و شیوۀ ترسیم، تفاوت­‌های بسیاری باهم دارند که در دورۀ سونگ به‌وفور یافت می‌شوند و کم‌­ترین میزان تشابه را با ابرهای ایلخانی دارند. در دورۀ یوآن، ابرها با تزئیناتی ظریف نمایان شده، اما همچنان تفاوت­‌های قابل‌توجهی با ابرهای ایلخانی دارند. بیشترین وجوه تشابه در دورۀ مینگ مشاهده می‌شود که حتی تزئینات، رنگ‌ها، محل قرارگیری و شیوۀ ترسیم ابرها شباهت زیادی به ابرهای ایلخانی دارد.