تبیین نقش فرصت‌های ژئوپلیتیکی توسعۀ کریدور ترانزیتی جنوب به شمال، بر افزایش همگرایی ایران با کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای

نویسندگان

1 استاد جغرافیای سیاسی ، دانشگاه تربیت مدرس، تهران ، ایران

2 استاد جغرافیای سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی ،واحد تهران ، ایران

3 استادیار گروه جغرافیای سیاسی ،دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات ، تهران ، ایران

4 دانشجوی دکتری تخصصی رشته جغرافیای سیاسی ّ واحد علوم و تحقیقات ّ دانشگاه آزاد اسلامی ّ تهران ّ ایران

doi
10.22111/gdij.2023.45629.3526
چکیده

امروزه یکی از موقعیت‌هایی که می‌تواند در اهمیت ژئوپلیتیک و ژئواکونومیک ایران نقش بسزایی داشته باشد، موقعیت گذرگاهی است و در این رابطه موقعیت جغرافیایی جنوب و شمال ایران در این رابطه موقعیت جغرافیایی جنوب و شمال ایران با دارا بودن ظرفیت‌ها و فرصت‌های ژئوپلیتیک اقتصادی، امنیتی، دسترسی، ارتباطات منطقه‌ای و بین‌المللی، واجد شرایط کارکردهای ترانزیتی در سطوح مختلف ملی و بین‌المللی بوده که تاکنون این مسئله مورد غفلت واقع شده است. پژوهش حاضر با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی و پیمایشی، نقش فرصت‌های ژئوپلیتیکی توسعۀ کریدور ترانزیتی جنوب به شمال بر افزایش همگرایی جمهوری اسلامی ایران و کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای را مورد مطالعه قرار داده است. جامعۀ آماری این تحقیق را کارشناسان حوزۀ ژئوپلیتیک و روابط بین‌الملل تشکیل می‌دهند. حجم نمونۀ آن براساس مدل کوکران تعداد 40 نفر برآورد شد. تحلیل یافته‌های تحقیق براساس مدل تاکسونومی عددی در نرم‌افزار Matlab انجام شد. نتایج تحقیق نشان داد که فرصت‌های ژئوپلیتیکی توسعۀ کریدور شمال-جنوب می‌تواند برای کشورهای چین و روسیه بسیار همگرا؛ برای کشورهای تاجیکستان، هند و ازبکستان همگرا؛ برای کشورهای پاکستان و قزاقستان کمترین همگرا و برای قرقیزستان فاقد همگرایی باشد.