ارائه الگوی مطلوب برنامه‌ریزی فضایی اقامتگاه‌های بومگردی (مورد مطالعه: منطقه 9 آمایش سرزمین)

نویسندگان

1 استاد گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

2 استاد گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

3 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

4 دانشیار گروه اقتصاد، دانشکده مدیریت واقتصاد ، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

doi
10.22111/gdij.2023.43760.3451
چکیده

الگوی مطلوب برنامه‌ریزی فضایی اقامتگاه‌های بوم‌گردی، تصویر ذهنی و عینی از نقش‌آفرینی ذی‌نفعان در بستر فضایی در سطح منطقه و محلی در یک‌دورۀ زمانی معین است که چشم‌‌اندازی مطلوب و قابل‌دستیابی از آرمان‌ها و نیازهای آن‌ها را نشان می‌دهد. این پژوهش به شیوۀ توصیفی-پیمایشی انجام شده است که بر پایۀ نظرخواهی از خبرگان، ذی‌نفعان و گردشگران زنجیرۀ ارزش استوار است. جامعۀ آماری پژوهش (شامل 128 روستا دارای 189 اقامتگاه بوم‌گردی در منطقۀ 9 آمایش سرزمین (استان‌های خراسان شمالی، رضوی و جنوبی) است. براساس روش‌‌ تخمین شخصی، 20 درصد از حجم جامعۀ آماری مبنا قرار گرفت که درنهایت 26 روستا و 38 اقامتگاه بوم‌گردی تعیین شد. تحلیل داده‌ها نیز با استفاده از نرم‌افزار SPSS و GIS صورت گرفت. یافته‌های پژوهش براساس آزمون نتایج تحلیل واریانس یک‌طرفه نشان می‌‌دهد که برنامه‌ریزی فضایی حکمروایی زنجیرۀ ارزش، الگوی مطلوب اقامتگاه‌‌های بوم‌گردی در منطقۀ مورد مطالعه است. همچنین نتایج حاصل از آزمون T تک‌‌نمونه‌ای نشان داد که سطح مطلوبیت هر یک از اجزای الگو متوسط به بالاست و افزون بر این نیز نتایج آزمون همبستگی پیرسون نشان داد که بین همۀ شاخص‌های الگوی مطلوب اقامتگاه‌های بوم‌گردی، ارتباط معناداری به شکل مستقیم با شدت متفاوت وجود دارد و نتایج حاصل از مدل ضریب تحلیل چندمعیاره در این مورد نشان داد روستاهای مورد مطالعه به لحاظ میزان توجه به طراحی، مدیریت و پایش الگو در منطقه با یکدیگر برابر نیستند.