مقایسه‌ی دزیمتریک روش‌های پرتودرمانی تطبیقی سه بعدی و توموتراپی مارپیچی برای سرطان‌های سر و گردن با درگیری غدد لنفاوی ناحیه‌ای

نویسندگان

1 کارشناس ارشد فیزیک پزشکی، فیزیست بخش رادیوتراپی بیمارستان سیدالشهداء اصفهان، اصفهان، ایران

2 دانشیار، گروه آنکولوژی پرتوی، دانشکده‌ی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران

3 کارشناس ارشد فیزیک پزشکی، دانشکده‌ی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران

4 استاد، گروه فیزیک پزشکی، دانشکده‌ی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران

5 کارشناس ارشد فیزیک پزشکی، فیزیست بخش رادیوتراپی بیمارستان سیدالشهداء اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.48305/jims.v40.i699.1023
چکیده

مقاله پژوهشیمقدمه: در پرتودرمانی سرطان‌های سر و گردن، عوارض و مرگ و میر زیاد بیماران مشکل اساسی است که در اغلب موارد نیاز به پرتودرمانی غدد لنفاوی منطقه‌ای دارند. هدف از انجام این مطالعه، مقایسه‌ی دز ارگان‌های ناحیه‌ی سرطان سر و گردن توسط دو روش توموتراپی و پرتودرمانی سه بعدی تطبیقی بر اساس طرح‌های درمانی و کاهش اثرات مضر آن‌ها بود.روش‌ها: این مطالعه بر روی تصاویر سی‌تی‌اسکن و ام‌آر‌آی ۲۰ بیمار مبتلای به سرطان سر و گردن در بخش پرتودرمانی بیمارستان سیدالشهداء اصفهان انجام شد. برای هر بیمار الگوریتم‌های طرح درمان در دو روش توموتراپی و پرتودرمانی تطبیقی سه بعدی با استفاده از فوتون‌های 6 مگاالکترون ولت انجام پذیرفت. در هر روش درمانی محاسبات توزیع دز- حجم، دز ارگان‌های هدف و ارگان‌های در معرض خطر به دست آمد و نتایج باهم مقایسه شدند.یافته‌ها: در روش توموتراپی (Tomotherapy)، دز دریافت شده به وسیله‌ی ۹۵ درصد (D95%) از حجم PTV (Planning target volume) و دزی که به ۹۸ درصد (D98%) و ۲ درصد (D2%) از حجم PTV رسیده بهبود قابل توجهی را نسبت به پرتودرمانی تطبیقی سه بعدی Three-dimensional conformal radiotherapy (3D-CRT) نشان داد. برای تمام اندام‌های در معرض خطر مورد مطالعه، کاهش دز روش توموتراپی در مقایسه با 3D-CRT معنی‌دار بود.نتیجه‌گیری: روش توموتراپی نسبت به روش پرتودرمانی تطبیقی سه بعدی برای درمان تومورهای سر و گردن با درگیری غدد لنفاوی ناحیه‌ای به دلیل پوشش حجم هدف، کیفیت دزرسانی بهتر و حفظ اندام‌های در معرض خطر روش مناسب‌تری بود.