شناسایی عوامل کلیدی مؤثر بر توسعۀ منطقه‌ای با رویکرد آینده‌نگاری مطالعۀ موردی: استان اردبیل

نویسندگان

1 استادیار گروه جغرافیا، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

2 استادیار گروه جغرافیا برنامه‌ریزی شهری، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران

3 استاد گروه جغرافیا برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

doi
10.22111/gdij.2023.43141.3428
چکیده

 برنامه‌ریزی منطقه‌ای کوششی مشارکتی برای سیاست‌گذاری، سازماندهی، بهره‌برداری و استفادۀ بهینه از منابع و پتانسیل‌های منطقه‌ای متناسب با نیازها و اولویت‌ها، درجهت بالابردن سطح زندگی مردم منطقه به کمک نهادها و ساختارهای منطقه‌ای است. هدف از این تحقیق، شناسایی عوامل پیشران در توسعۀ منطقه‌ای استان اردبیل بوده است. روش تحقیق به‌کار گرفته‌شده در سه مرحله بوده است؛ مرحلۀ اول اخذ اطلاعات از اسناد بالادستی و گرفتن نظرات 30 کارشناس خبره با به‌کارگیری پرسشنامه به روش تکنیک دلفی بوده که عوامل اصلی پیشران‌های توسعه در 9 حوزه بررسی شد و 50 عامل شناسایی شد. در مرحلۀ دوم با استفاده از جدول ماتریس تأثیرات متقاطع، عوامل شناسایی‌شده توسط 30 خبره و کارشناس ارشد و متخصص آگاه به مسائل توسعۀ استان امتیازدهی و تکمیل شد.در مرحلۀ سوم با بهره‌گیری از نرم‌افزار MICMAC کلیدی‌ترین عوامل مؤثر بر توسعۀ منطقه‌ای استان اردبیل شناسایی شد، نتیجۀ به‌دست‌آمده نشان داد که از میان 50 متغیر اصلی 14 متغیر به‌عنوان کلیدی‌ترین پیشران‌های توسعۀ منطقه‌ای استان اردبیل هستند که دارای بالاترین امتیاز در میان متغیر‌ها هستند، ازجمله راه‌های اصلی، تغییر شیوۀ مدیریت استان، شبکۀ راه‌های ترانزیت و اصلاح برنامه‌ریزی استان که توجه بیشتر برنامه‌ریزان و عوامل اجرایی استان در برنامه‌ریزی به این عوامل می‌تواند باعث شکوفایی بیشتر استان اردبیل شود.