فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ماهیت جامع و آینده‏نگرانۀ طرح‏های آمایشی از یک سو و تغییرات مستمر فضای توسعه‏ای به‌واسطۀ اثرگذاری روندها، اتفاقات و عوامل کلیدی که از آن‌ها به‌عنوان پیشران، یاد می‌شود، اهمیت شناسایی، کنترل و برنامه‏ریزی روی آن‌ها را در راستای ساماندهی فضای کمیاب توسعه‏ای و تحقق‏پذیری اهداف و مأموریت‏های سند آمایش، ضروری می‏سازد. در این میان، بدون نقش‏آفرینی مؤثر نواحی روستایی، تحقق‏پذیری سند راهبردی آمایش سرزمین استان‏ها به‌عنوان بالاترین سند توسعه‏ای ‏با چالش‏های بسیاری روبه‌رو می‏شود. برهمین‌اساس، پژوهش حاضر با تأکید بر مرحلۀ اول و مهم مطالعات آینده‏نگری با هدف شناسایی مهم‌ترین پیشران‏های مؤثر بر توان‏افزایی نواحی روستایی در راستای نقش‏آفرینی مؤثر در تحقق اهداف، مأموریت و چشم‏انداز ترسیمی سند راهبردی آمایش سرزمین استان کردستان انجام گرفته ‏است. در پژوهش کاربردی حاضر با روشی توصیفی-تحلیلی و با رویکرد اکتشافی با بهره‌گیری از تکنیک دلفی؛ عوامل اصلی شناسایی و سپس با تعیین چگونگی روابط و نحوۀ اثرگذاری و اثرپذیری آن‌ها در نرم‏افزار MicMac، پیشران‏های مؤثر مشخص شد که درنهایت 60 متغیر با ماهیت‏های مدیریتی، اقتصادی، اجتماعی، کالبدی، طبیعی و فضایی در مقیاس‏های محلی، منطقه‏ای، ملی و فراملی در حوزۀ ارتباط با اقلیم کردستان عراق، شناسایی و با توجه به نحوۀ اثرگذاری و اثرپذیری، 29 متغیر که بیشترین نقش را در عملکرد سایر متغیرها دارا بودند، به‌عنوان پیشران اصلی، تعیین شدند. توزیع متغیرها و پیشران‏های شناسایی‏شده به تلفیقی از تمامی ابعاد اصلی اثرگذار ختم شد که در این میان، پیشران و متغیرهای با ماهیت اقتصادی (بیشترین تعداد) و مدیریتی (بیشترین اثرگذاری) دارای بیشترین اثرگذاری در تعیین روند تغییر و عملکرد سایر متغیرها و پیشران‏ها بودند. توزیع بیش از 69 درصد از متغیرهای اصلی در ناحیۀ 1 یا اثرگذار، ناحیۀ 2 یا دووجهی و در ناحیۀ 4 یا تنظیمی، نشان از روابط پیچیده و درهم‌تنیده و حساسیت کنترل و برنامه‏ریزی بر پیشران‏ها در راستای تحقق اهداف و مأموریت‏های سند آمایش استان بر مبنای نقش‏آفرینی نواحی روستایی آن دارد.