بررسی شیوههای افزایش ژرفنمایی در کاسهسازی مسجد مشیرالملک شیراز
نویسندگان
1 کارشناس ارشد، گروه صنایعدستی، دانشکده صنایعدستی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران.
2 استادیار گروه صنایعدستی، دانشکده صنایعدستی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران.
3 دانشیار گروه باستانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران.
doi
10.22070/negareh.2024.19082.3374چکیده
مقدمه: مسجد مشیرالملک از بناهای دورة قاجار است که به دستور میرزاابوالحسنخان مشیرالدوله ساختهشده و در ایوان شمالی آن از شیوه کاسهسازی برای پوشش زیر طاق استفادهشده است. کاسهسازی یکی از آرایههای تزیینی طاقی است. ساختار کاسهسازی مسجد مشیرالملک از جذابیت بصری خاصی برخوردار است. ژرفنمایی یکی از عوامل ایجاد جذابیت بصری در اثر به شمار میرود. ژرفنمایی که به توانایی ذهن انسان در درک عمق مربوط است، به کمک روشهای گوناگونی همچون پرسپکتیو میسر میشود، اما به نظر میرسد در کاسهسازی مسجد مشیرالملک شیراز، روشهایی متفاوت از پرسپکتیو سبب افزایش ژرفنمایی شده است.اهداف و سؤالها: با توجه به ضرورتهای مطرحشده در مقدمه، هدف از انجام این پژوهش بررسی شیوههای افزایش ژرفنمایی در کاسهسازی مسجد مشیرالملک شیراز است و در پی پاسخ به این سؤال است که شیوههای افزایش ژرفنمایی در کاسهسازی مسجد مشیرالملک شیراز چگونه ایجادشده است؟روشها: این پژوهش به روش توصیفی- تحلیلی انجام شده و هدف آن کاربردی است. گردآوری اطلاعات بهصورت کتابخانهای، استفاده از منابع اسنادی و مطالعات میدانی صورت گرفته و تحلیل دادهها از نوع کیفی است.یافتهها و نتایج: نتایج پژوهش نشان میدهد که به کمک خطوط و سطوحی که در نقاط عمق، بهمثابه نقطه گریز، همگرا میشوند، همچنین ریتم ایجادشده بهوسیله سطوح مشابه با اندازههای کاهشی نسبت به دید مخاطب و القای حرکت آرام بهسوی نقاط عمق، تلاش شده است تا ژرفنمایی افزایش یابد. ازآنجاکه کاسهسازی برای مکانهایی با ارتفاع کم مناسب است، افزایش القای عمق بهمنظور ارائه چشماندازی بینهایت، رویکردی بسیار هوشمندانه به شمار میآید.