نگاهی به امنیت و ایمنی غذایی و نقش فناوریهای نوین
نویسندگان
1 معاونت پژوهش و فناوری وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، تهران، ایران
2 مرکز تحقیقات بیوشیمی و بیوفیزیک (IBB)، دانشگاه تهران، تهران، ایران
3 گروه زیست شناسی ، دانشکده علوم پایه ، دانشگاه محقق اردبیلی
4 مرکز تحقیقات بیوشیمی و بیوفیزیک (IBB)، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
چکیده
امنیت و ایمنی غذایی، با وجود ارتباط تنگاتنگ با یکدیگر، دو حوزه متمایز در تأمین سلامت و پایداری جوامع انسانی محسوب می شوند که فناوری های نوین اعم از دیجیتال و غیردیجیتال نقش بسزایی در تحقق آنها دارند. این مقاله با درنظرگرفتن اهمیت و پیچیدگی تعاریف امنیت غذایی در گام نخست به تبیین مفاهیم بنیادین و ابعاد گوناگون این حوزه و نیز بررسی چالش های پیش رو از قبیل ضایعات و اتلاف مواد غذایی می پردازد. در ادامه نقش فناوری های نوین در تحول بخشیدن به این عرصه مورد توجه قرار گرفته است. همچنین پیشرفت هایی همچون هوش مصنوعی و اینترنت اشیاء در مدیریت کلان مسائل امنیت غذایی و نیز ایده شهرهای هوشمند غذایی و کاربردهای آنها بررسی می شود. سپس ایمنی غذایی، مسائل مرتبط با آن و اهمیت به کارگیری روش های هوشمند مانند فناوری بلاکچین و همچنین ابزارهای پیشرفته بیوشیمیایی و زیست مولکولی (مانند طیف سنجی جرمی، پروتئومیکس غذایی و فناوری کریسپر) در راستای تضمین سلامت مواد غذایی تشریح می گردد. سازمان بهداشت جهانی (WHO) و سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (FAO)، روز هفتم ژوئن هر سال را به عنوان روز جهانی ایمنی غذایی نامگذاری کرده اند و شعار این روز در سال 2025 ایمنی غذایی: علم در عمل تعیین شده است. بر این اساس در پایان این نوشتار بر اهمیت سرمایه گذاری در پژوهش های مرتبط و ترویج آموزش های علمی در حوزه ایمنی غذایی تأکید شده است.
