تحلیل عدالت فضایی در دسترسی به خدمات شهری نمونۀ موردی: شهر یاسوج

نویسندگان

1 کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 استاد گروه جغرافیاو برنامه‌ریزی شهری، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 دانشیار جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری دانشکده جغرافیا دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
10.22111/gdij.2023.7588
چکیده

 توجه به جنبه‌های ساختار فضایی شهر از نظر شاخص‌های مختلفِ خدماتی امری ضروری به‌نظر می‌رسد؛ زیرا ساختار فضاییِ شهر دارای سیستم منسجمی است و از اجزا و عناصر گوناگون تشکیل شده که ناپایداری هر کدام از این عناصر بر کل مجموعه و ساختار شهری تأثیرگذار است. با توجه به اهمیت مسئلۀ عدالت فضایی در توزیع خدمات شهری، هدف مقالۀ حاضر تحلیل نحوۀ توزیع خدمات شهری از منظر عدالت فضایی در شهر یاسوج و شناسایی نابرابری‌ها و عدم‌تعادل‌ها در سطح مناطق و نواحی مختلف شهر است. روش تحقیق در مقالۀ حاضر توصیفی-تحلیلی است. در این پژوهش برای تعیین الگوی پراکنش خدمات شهری از شاخص میانگین نزدیک‌ترین همسایه و برای تکمیل فرایند تحلیل و مشخص‌شدن وضعیت شهر از نظر دسترسی به خدمات عمومی نیز از تحلیل شبکه در نرم‌افزار Arc GIS استفاده شد. یافته‌های تحقیق نشان‌دهندۀ توزیع فضایی خوشه‌ای خدمات در شهر یاسوج است. بدین‌صورت که توزیع خدمات در محله‌های واقع در ناحیۀ یک از منطقۀ یک و محله‌های واقع در ناحیۀ یک از منطقۀ ۲ مناسب است، در حالی که توزیع آن‌ها در محله‌های واقع در شرق و شمال‌شرقی و همچنین محله‌های جنوبی شهر وضعیت نامناسبی دارد. نتایج کلی پژوهش نشان می‌دهد توزیع خدمات در شهر یاسوج وضعیت نامناسبی دارد و محله‌های حاشیۀ شهر نسبت‌به محله‌های مرکزی برخورداری ضعیفی دارند. براین‌اساس، بازنگری در طرح‌های توسعۀ شهری، توجه به نیازها و ضرورت‌های موجود و دوری از مقتضیات مکانی، فضایی و اقتصادی در مکان‌یابی خدمات و توزیع مجدد خدمات و اولویت‌دهی به محله‌های کم‌برخوردارپیشنهاد می‌شود.