بهبود روند اسپرماتوژنز و قدرت باروری موش‌های تحت تابش پرتو یونیزان با استفاده از اسید کلروژنیک

نویسندگان

1 دانشیار، گروه علوم تشریح، دانشکده‌ی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ارومیه، ارومیه، ایران

2 استادیار، گروه علوم تشریح، دانشکده‌ی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ارومیه، ارومیه، ایران

3 دانشیار، گروه فیزیک پزشکی، دانشکده‌ی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ارومیه، ارومیه، ایران

4 دانشجوی پزشکی، دانشکده‌ی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ارومیه، ارومیه، ایران

doi
10.48305/jims.v40.i697.0981
چکیده

مقاله پژوهشیمقدمه: این پژوهش به منظور ارزیابی تأثیر کلروژنیک اسید (Chlorogenic acid) CGA بر روند اسپرماتوژنز در موش‌های تحت تابش پرتوی X انجام شد.روش‌ها: در این مطالعه‌ی تجربی، تعداد 45 سر موش سوری نر به 3 گروه: گروه 1 (نرمال‌سالین)، گروه 2 (دریافت‌کننده‌ی تابش + نرمال‌سالین) و گروه 3 (‌ تابش + کلروژنیک اسید با دوزهای 5، 10، 20، 40 و 80 میلی‌گرم/کیلوگرم) تقسیم شدند. سپس هیستومورفومتری بافت بیضه، شمارش سلول‌های موجود در مراحل مختلف تکوینی، میزان زنده ماندن اسپرم‌ها و در نهایت ظرفیت تولید مثلی موش‌های آزمایشی از گروه‌های مختلف، در روز 35 پس از تابش مورد بررسی گرفت. داده‌ها توسط آزمون‌های آماری آنالیز واریانس یک طرفه و تعقیبی Tukey تحلیل شد.یافته‌ها: نتایج نشان داد وزن بیضه، ضخامت لایه‌‌ی ژرمینال و قطر لوله‌های اسپرم‌ساز در گروه IR با گروه شم و (40 میلی‌گرم/کیلوگرم) IR + CGA تفاوت معنی‌داری دارد. همچنین، تعداد سلول‌های اسپرماتوگونی، اسپرماتوسیت اولیه، اسپرماتید و لایدیگ در گروه IR نسبت به گروه‌های شم و (40 میلی‌گرم/کیلوگرم) IR+CGA اختلاف معنی‌دار داشت. علاوه بر این در گروه IR کاهش معنی‌داری در میزان زنده‌مانی اسپرم و میزان باروری نسبت به گروه شم مشاهده شد. این تغییرات در گروه (40 میلی‌گرم/کیلوگرم) IR+CGA به طور معنی‌داری تعدیل شده بود و مطالعات بافت‌شناسی هیچ گونه تخریب بافتی را نشان نداد. در عین حال تعداد سلول‌های رده‌ی زایا، میزان زنده‌مانی اسپرم و میزان باروری تفاوت معنی‌داری با گروه شاهد نداشت.نتیجه‌گیری: مطالعه‌ی حاضر نشان داد که CGA با بهبود تغییرات هیستوپاتولوژیک در بیضه می‌تواند در برابر اثرات مضر قرار گرفتن در معرض پرتوی X مفید باشد.