الگوی ارتقای انگیزه و مشارکت دانش آموزان در کلاس‌های تربیت‌بدنی مدارس پسرانه بر اساس تجربه زیسته معلمان تربیت‌بدنی

نویسندگان

1 استادیار، گروه آموزش تربیت بدنی،دانشگاه فرهنگیان تهران

2 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت ورزشی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت ورزشی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

4 عضو هیات علمی، دانشکده آموزش پایه، دانشگاه موصل، عراق.

doi
10.22089/spsyj.2026.19142.2672
چکیده

چکیدههدف: هدف پژوهش حاضر تدوین الگویی برای ارتقای انگیزه و مشارکت دانش‌آموزان در کلاس‌های تربیت بدنی مدارس پسرانه بر اساس تحلیل تجربه زیسته معلمان بود.مواد و روش‌ها: این پژوهش با رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی انجام شد. مشارکت‌کنندگان شامل معلمان تربیت بدنی مدارس پسرانه بودند که به‌صورت هدفمند انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته گردآوری و با روش تحلیل مضمون مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت. برای افزایش اعتبار یافته‌ها از راهبردهایی مانند بازبینی مشارکت‌کنندگان و تحلیل همزمان داده‌ها استفاده شد.یافته‌ها: تحلیل داده‌ها منجر به استخراج مضامین اصلی شامل عوامل فردی(اعتمادبه‌نفس، سابقه ورزشی، نگرش به توانایی بدنی)، عوامل مرتبط با معلم (انرژی، بازخورد و شیوه تعامل)، عوامل محیطی و ساختاری مدرسه (فضای فیزیکی و تجهیزات)، عوامل جسمانی و سلامت، و عوامل اجتماعی و فرهنگی شد. این عوامل در تعامل با یکدیگر بر انگیزه و میزان مشارکت فعال دانش‌آموزان در کلاس‌های تربیت بدنی تأثیرگذار بودند.نتیجه‌گیری: بر اساس یافته‌ها، ارتقای مشارکت دانش‌آموزان مستلزم توجه همزمان به ابعاد روانشناختی، آموزشی و محیطی است. طراحی محیط حمایتی، تقویت انگیزه و خودکارآمدی، بهبود کیفیت تعامل معلم و ارتقای امکانات مدرسه می‌تواند زمینه افزایش مشارکت فعال دانش‌آموزان در تربیت بدنی را فراهم سازد.