فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: پدانیوس دیوسکوریدس، حکیم صاحب‌نام یونانی در سدة‌ نخست میلادی، کتاب «ماتریا مدیکا» را تألیف کرد. این کتاب از منابع اصلی علم گیاه‌شناسی و جانورشناسی در تمدن اسلامی و غربی به شمار می‌رود. این پژوهش به معرفی و بررسی دو نسخة اسلامی و غربی با عناوین «الحشایش- قوی الاغذیه» موجود در کتابخانة مجلس شورای اسلامی (کد شناسایی کتاب: 7739-10) و نسخة عربی با عنوان «دیسکورسی ماتیولی» موجود در کتابخانة‌ موزة‌ بریتانیا در لندن (کد شناسایی کتاب: 22332) می‌پردازد. هر دو نسخة‌ مذکور از روی نسخة‌ ماتریا مدیکا دیسکوریدوس، تصویرسازی و تألیف شده‌اند و ازنظر دورة تاریخی، در عصر صفوی و رنسانس (990 ق/1582م و 972 ق/1564) قرار دارند. اهداف و سؤال‌ها: هدف این پژوهش، مطالعه، تحلیل و‌ مقایسة شیوه‌های‌ هنری و روش‌های تصویرسازی علمی در این دو نسخه است. سؤال‌های پژوهش عبارت‌اند از: 1.‌ شیوة‌ هنری و روش تصویرسازی علمی در نسخ مصور‌الحشایش کتابخانة مجلس شورای اسلامی و کتابخانة بریتانیای لندن چگونه است؟ 2. کدام نسخه با معیارهای تصویرسازی علمی تطبیق بیشتری داشته و ازنظر کارکرد آموزشی و تشریحی عملکرد بهتری ارائه می‌دهد؟روش‌ها: این پژوهش با رویکردی توصیفی- تحلیلی و بر پایة مطالعات کتابخانه‌ای و بررسی تصاویر گیاهان دارویی انجام‌شده است. نگارندگان از طریق مطالعة تطبیقی دو نسخه‌ و تحلیل تاریخی تصاویر، به یافته‌های تحقیق دست‌یافته‌اند.یافته‌ها و نتایج: نتایج تحقیق نشان می‌دهد که هنرمندان اسلامی و غربی، شیوه‌‌های متفاوتی را در تصویرسازی متون علمی به‌کاربرده‌اند. اگر هدف اصلی تصویرسازی در کتاب «ماتریا مدیکا» را کمک به شناسایی هر چه ‌بهتر نمونه‌ها و گونه‌های مختلف آن‌ها در طبیعت بدانیم؛ نسخه غربی (دیسکورسی ماتیولی)  با بهره‌گیری از فنون اجرایی و رنگ‌آمیزی متنوع، وضوح و واقع‌گرایی بهتری در تصویرسازی علمی عرضه کرده است.