تسهیلگری فرایندهای اجتماع‌محور و نقش آن بر توسعۀ کالبدی محله‌های پیراشهری زابل

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشکده جغرافیا و برنامه‌ریزی محیطی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

2 دانشیار جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشکده جغرافیا وبرنامه ربزی محیطی، دانشگاه سیستان وبلوچستان، زاهدان، ایران

doi
10.22111/gdij.2023.7603
چکیده

   تسهیلگری اجتماع‌محور سازوکاری برای توسعه ازطریق همیاری مؤثر اجتماع محلی است که زمینه‌های رشد و توانایی افراد جامعه را فراهم می‌آورد و با کاربرد بیشتر در جوامع درحال‌توسعه، یکی از سازوکارهای موجود در کمک به توسعۀ آن‌ها است. با این نگرش، هدف مقالۀ حاضر بررسی نقش فرایندهای اجتماع‌محور بر توسعۀ کالبدی روستاهای ادغام‌شده در پیراشهر زابل است. این تحقیق با توجه به هدف آن از نوع تحقیقات کاربردی توسعه‌ای بوده و با توجه به روش انجام کار، از ماهیتی توصیفی-تحلیلی برخوردار است. روش گردآوری اطلاعات مورد نیاز از نوع اسنادی و پیمایشی است. جامعۀ آماری این تحقیق خانوارهای ساکن در پنج محلۀ حاشیۀ شهر (9244 خانوار) است. سپس با توجه به تعداد خانوارهای موجود در محلات فوق، 369 خانوار، به عنوان حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران در سطح اطمینان ۹۵ درصد به‌دست آمد. درجهت تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از آزمون T تک‌نمونه‌ای و آزمون تحلیل واریانس (ANOVA) استفاده شد. نتایج بیانگر آن است که بالاترین میانگین در مؤلفۀ کالبدی مربوط به محلۀ رسالت با میانگین 25/3 و کمترین میانگین را محلۀ حسین‌آباد با میانگین 87/2 دارا است و بین پنج محله از بُعد کالبدی تفاوت چندانی وجود ندارد که علت اصلی آن اقدامات مشابهی است که در پنج محلۀ پیراشهری با رایزنی دفاتر تسهیلگری با نهادهای مربوط و نیز همکاری گروه‌های اقدام محلی انجام شده است. از آن جمله می‌توان به رایزنی دفاتر به همراه اعضای گروه‌های اقدام محلی درجهت آسفالت معابر، دیوارنویسی معابر بی‌نام، حل بخشی از مشکلات روشنایی معابر با رایزنی با ادارۀ برق شهرستان زابل، جانمایی مخازن زابل در محلات پیراشهری با مشارکت مردم محلی اشاره کرد.