فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بر اساس حکمت متعالیه ملاصدرا، پیشرفت علمی یک ملت از طریق حرکت جوهری، به‌صورت تدریجی و بنیادین شکل می‌گیرد. ایشان درباره راز و سر صدقات و امور خیریه جاری بیان می دارد که اگر نفس آدمی از امور بی ارزش دنیوی منصرف گردد تا جائی میرسد که از غیر خدا منزه و پاک می شود. تنزه از ما سوی الله مقام بسیار بالائی در سلسله مراتب تربیتی و معرفتی انسان دارد. ایشان بیان می دارد منابع جهان محدود است و نا متناهی نمی باشد، لذا منافع و بهره‌های حاصل از منابع جهان میان همه انسان‌ها مشترک است. انحصار منافع جهان به بعضی افراد (که موجب محروم شدن بعضی دیگر می شود) از نظر عقلی امری قبیح است، نتیجه آنکه بایستی اموال مستخرج از منابع الهی از طرق صدقات بین انسان ها توزیع گردد. این بینش ضرورت تربیت دانشجویان و دانشمندان را در راستای مرجعیت علمی و تمدنی ایران پشتیبانی می‌کند. از سوی دیگر، تجربه تاریخی ایران نشان داده که جذب و بازگرداندن دانشمندان به وطن نقش مهمی در توسعه علمی دارد، چنان‌که در دوره‌های مختلف، مراکز علمی همچون گندی شاپور، نظامیه‌ها و ربع رشیدی و سایر موارد، با حمایت وقف علمی، بستر مناسبی برای رشد نخبگان ایجاد کردند. وقف به‌عنوان یک سنت دیرینه، نیازمند بازنگری و انطباق با مقتضیات زمانه است تا در کنار حفظ روح معنوی خود، ابزارهای نوین علمی و فناوری‌های جدید را پشتیبانی کند. امروزه، تعریف وقف می‌تواند از اموال فیزیکی فراتر رفته و شامل دارایی‌های غیرملموس همچون دانش، سهام و منابع مالی برای توسعه علمی گردد. این تحول، همراه با تقویت دیپلماسی علمی، زمینه‌ساز بازیابی جایگاه ایران در سپهر دانش جهانی خواهد شد. شایان ذکر است وقف در تمدن اسلامی با سایر نظام‌های وقفی جهان تفاوتی اساسی دارد، زیرا نیت واقف در آن قرب الهی است. برخلاف بنیادهای خیریه مدرن که اهداف اجتماعی یا اقتصادی دارند، وقف اسلامی به نیت تقرب به خدا انجام می‌شود و ماندگاری آن با ارزش‌های دنیوی واخروی پیوند خورده است.