چین در مسیر علم و پیشرفت

نویسندگان

1 مرکز تحقیقات بیوشیمی و بیوفیزیک، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
چکیده

چین در پنج دهه گذشته تحولی چشمگیر در حوزه علمی تجربه کرده و از کشوری با سهم ناچیز در تولیدات علمی به قدرت اول جهان در این زمینه تبدیل شده است. در سال ۱۹۷۵، چین تنها ۷۲ مقاله علمی در پایگاه اسکوپوس ثبت کرده بود و سهم جهانی آن نزدیک به صفر بود، در حالی که ایالات متحده با ۲۳٫۶ درصد سهم جهانی در رتبه اول قرار داشت. اما با گذشت زمان، چین با سرمایه‌گذاری گسترده در تحقیق و توسعه، توسعه فناوری‌های پیشرفته، و تقویت همکاری‌های بین‌المللی، جهشی بی‌سابقه در تولید علم داشته است. در سال ۲۰۲۴، چین با ۲۸٫۴ درصد سهم جهانی از مقالات علمی در رتبه اول جهان قرار دارد و ایالات متحده با سهم 6/17 در رتبه دوم قرار دارد. چین همچنین با جذب نخبگان داخلی و بین‌المللی، اجرای برنامه‌ «هزار استعداد» برای جذب دانشمندان برجسته جهانی و بازگرداندن نخبگان چینی به کشور، همراه با توسعه زیرساخت‌های علمی، مانند ابررایانه‌ها و تلسکوپ‌های پیشرفته، به یکی از پیشروان نوآوری جهانی تبدیل شده است. چین در حوزه‌های مختلفی مانند هوش مصنوعی، فناوری نانو، و انرژی‌های تجدیدپذیر سرمایه‌گذاری کرده و با ایجاد همکاری‌های قوی بین دانشگاه‌ها و صنعت، به پیشرفت‌های قابل‌توجهی دست یافته است. این کشور همچنین با توسعه زیرساخت‌های آموزشی و پژوهشی، مانند طرح‌های ۲۱۱، ۹۸۵ و تراز اول دوگانه، کیفیت آموزش عالی خود را ارتقاء داده و تعدادی از دانشگاه‌های خود را در رتبه‌بندی‌های جهانی مطرح کرده است. چین با سرمایه‌گذاری‌های کلان در تحقیق و توسعه فناوری‌های پیشرفته و گسترش همکاری‌های بین‌المللی به سرعت در حال تبدیل شدن به رهبر جهانی در علم و فناوری است. در عین حال، چین با برنامه‌هایی مانند «یک کمربند یک جاده» به دنبال گسترش نفوذ علمی و اقتصادی خود در سطح جهانی است. این تحولات نشان می‌دهد که چین با اتکا به علم و فناوری، به‌سرعت در حال تبدیل شدن به قدرت‌ برتر جهان است.