فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

درک مورفودینامیک پیوندگاه رودخانه‌‌ها بخش مهمی از بررسی‌‌های ژئومورفولوژی رودخانه‌‌ای است که با وقوع سیل فروردین 1398 شرایط مناسبی فراهم شد تا تغییرات فرسایش و رسوب ناشی از آن در پیوندگاه دو رودخانۀ دینور به گاماسیاب سنجیده شود. با توجه به پیچیده‌بودن الگوی جریان و رسوب در این محل و همچنین با افزایش ناگهانی این دو پارامتر، شبیه‌سازی عددی سه بُعدی مقرون‌به‌صرفه نیست و مدل‌های تک‌بُعدی نیز به‌دلیل بی‌توجهی به ماهیت سه‌بُعدی جریان عموماً با خطا همراه هستند؛ به‌همین‌دلیل استفاده از مدل‌های دو بُعدی در صورت قابل‌قبول‌بودن خطای آن می‌تواند مفید باشد؛ بنابراین در تحقیق حاضر از مدل SRH-2D برای بررسی تأثیر سیل فروردین 1398 بر ریخت‌شناسی محل تلاقی رودخانۀ دینور به گاماسیاب استفاده شد. برای بررسی تغییرات مورفولوژی منطقۀ مورد مطالعه، منطقه در دو مرحلۀ قبل و بعد از سیل، از نظر توپوگرافی نقشه‌برداری شد. همچنین برای بررسی عوامل مؤثر بر ریخت‌سنجی رسوبات بستر رودخانه‌ها و مشخص‌کردن قطر ذرات رسوب و ضریب زبری بستر آزمایش گرانومتری انجام گرفت. با توجه به اینکه مدل SRH_2D قابلیت شبکه‌بندی را ندارد، مش موردنیاز با استفاده از نرم‌افزار SMS تهیه شد و فایل خروجی مدل با فرمت TECPLOT ذخیره شد. نتایج این تحقیق نشان داد در یک سیلاب با دورۀ بازگشت 35 سالۀ پیوندگاه رودخانۀ دینور به گاماسیاب که با زاویۀ 40 درجه به‌صورت مئاندری به داخل مئاندر اصلی وارد می‌شود، فرسایش بستر در اوایل وقوع سیل در بخش پایین‌دست پیوندگاه به سبب به‌وجود‌آمدن ناحیۀ جریانات آشفتۀ آغاز شده و به‌تدریج به بخش‌های بالا گسترش می‌‌یابد؛ در حالی که رسوب‌گذاری کمی بعد از اوج سیلاب در محل رکود اتفاق می‌‌افتد و با کاهش سیل باعث گسترش دماغه و در اواخر سیلاب توسعة جانبی قوس خارجی رودخانة گاماسیاب می‌‌‌‌شود.