شناسایی عوامل مؤثر بر گردشگری فرهنگی در ایران: خوانشی استعاری از مفهوم پنجرۀ فرصت کارآفرینانه

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه کارآفرینی- توسعه، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه آزاد اسلامی علی آباد کتول، علی‌آباد کتول، ایران

2 دانشیار گروه مدیریت، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه آزاد اسلامی علی‌آباد کتول، علی‌آباد کتول، ایران

3 دانشیار گروه کارآفرینی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی علی‌آباد کتول، علی‌آباد کتول، ایران

4 دانشیار گروه مدیریت، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

doi
10.22111/gdij.2023.7419
چکیده

گردشگری یکی از پویاترین فعالیت‌‌های اقتصادی عصر حاضر است که در توسعۀ پایدار نقش مهمی دارد. گردشگری فرهنگی یکی از انواع گردشگری است که طیف وسیعی از گردشگران را در بر می‌‌گیرد و به دلیل نقش مهم آن در حفظ فرهنگ و تاریخ اجتماعات مختلف، شایستۀ توجه ویژه‌‌ای است. شناسایی فرصت‌‌ها و پنجره‌‌های فرصت کارآفرینانه در حوزۀ گردشگری فرهنگی می‌‌تواند شرکت‌‌ها و مؤسسات نوپا را برای توسعۀ این صنعت توانمند سازد، مشاغل و کسب‌‌وکارهای زیادی ایجاد کند و نرخ بیکاری را تا حدودی کاهش دهد. همچنین پرداختن به موضوع کارآفرینی به‌خصوص در عرصۀ گردشگری فرهنگی می‌‌تواند پنجرۀ فرصتی را به روی جوانان بیکار بگشاید که می‌‌تواند نشان‌‌دهندۀ اهمیت پرداختن به این موضوع باشد. هدف از انجام تحقیق حاضر شناسایی عوامل مؤثر بر ایجاد فرصت کارآفرینی گردشگری فرهنگی در ایران است. روش تحقیق مورد استفاده آمیخته اکتشافی (کیفی و کمّی) است. جامعۀ آماری تحقیق خبرگان و در بخش کمّی کارشناسان دفاتر گردشگری و حوزۀ کارآفرینی هستند. ابزار تحقیق مصاحبۀ نیمه‌‌ساختاریافته و پرسشنامۀ محقق‌‌ساخته بوده است. موضوع اتکاپذیری تحقیق توسط محقق رعایت شده و برای پایایی پرسشنامه از ضریب آلفای کرونباخ استفاده شده است. روش آماری در مرحلۀ کمّی تحلیل عاملی تأییدی در نرم‌‌افزار PLS و آزمون T تک‌‌نمونه‌‌ای و فریدمن در نرم‌‌افزار SPSS است. یافته‌های تحقیق نشان می‌‌دهد که عوامل مالی با میانگین رتبه (62/3)، زیرساختی (44/3)، فرهنگی (29/3)، اقتصادی (12/3)، بازاریابی (72/2)، آموزشی (46/2)، قانونی- اداری (37/2) و اجتماعی (18/2) در ایجاد فرصت گردشگری فرهنگی تأثیرگذارند؛ ازاین‌‌رو، در صورت فراهم‌بودن فرصت‌‌های گردشگری به‌‌عنوان یک منبع کارآفرینانه و اشتغال‌‌زا، زمینۀ توسعه و آبادی استان‌‌های کشور ایجاد می‌‌شود. کمک مادی به افراد کارآفرین، اختصاص اعتبار و بودجۀ کافی به طرح‌‌های پژوهشی، طرح‌‌های تشویقی سرمایه‌‌گذاری بخش خصوصی و کمک مالی به توسعۀ اماکن اقامتی، پذیرایی و توسعۀ زیرساخت‌‌ها ازجمله توصیه‌‌های سیاستی در زمینۀ مالی ایجاد فرصت‌‌های گردشگری فرهنگی می‌‌تواند باشد.