فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ایران تا سال ۲۰۲۴ بیش از ۲۰ میلیارد تن کربن دی‌اکسید منتشر کرده است و با سهمی دو درصدی، در رتبه ششم جهان قرار دارد. تخمین زده می‌شود از ۷۱ میلیارد مترمکعب گاز مصرفی در نیروگاه‌های تولید برق، سالانه معادل ۱۱۸ میلیون تن کربن دی‌اکسید با ارزش اقتصادی‌ تقریباً برابر با کل صادرات فرآورده‌های پتروشیمی ایران، یعنی ۸/۱۱ میلیارد دلار، وارد جو می‌شود. همچنین، با توجه به اینکه برای تولید هر تن سیمان، حدود یک تن کربن دی‌اکسید منتشر می‌شود و میزان تولید سالانه سیمان در کشور حدود ۷۲ میلیون تن است، ارزش اقتصادی کربن دی‌اکسید در این صنعت بالغ بر ۲/۷ میلیارد دلار برآورد می‌شود. علاوه‌بر ارزش اقتصادی کربن دی‌اکسید، از منظر مسئولیت و وجدان اجتماعی، ملاحظات زیست‌محیطی، تغییرات آب‌وهوایی، الزامات قانونی و محدودیت‌های احتمالی آینده در فروش محصولات با منبع کربنی، مهار و مدیریت انتشار این گاز امری ضروری به‌نظر می‌رسد. کربن دی‌اکسید ماده اولیه‌ای ارزشمند با کاربردهای گسترده و متنوع در صنایع غذایی، شیمیایی، پتروشیمی، دارویی، ساختمان‌سازی، صنایع سرمایشی و از همه مهم‌تر در صنعت نفت برای ازدیاد برداشت استفاده می‌شود. بنابراین، اتخاذ تدابیر مناسب برای استفاده بهینه از این منبع ارزشمند، اهمیتی دوچندان می‌یابد. در این مقاله، جایگاه کربن دی‌اکسید در ایران و جهان، روش‌های مدیریت و بهره‌برداری بهینه از آن بررسی شده و پیشنهادهایی برای استفاده از این ثروت ملی ارائه شده است.