بررسی اختلافات صرفی واژگان قرآنی در مدارس قِرائی
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد رشته اعجاز قرآن، پژوهشکده اعجاز قرآن، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران .
2 استادیار پژوهشکده مطالعات میان رشته ای قرآن کریم، دانشگاه شهید بهشتی،تهران،ایران؛ (نویسنده مسئول)
3 دانشیار گروه ادیان و فلسفه دانشگاه کاشان،ایران؛
doi
10.22034/qer.2023.7584چکیده
محققان علوم قرآنی دربارۀ اختلاف قرائت برخی واژگان قرآنی، بهدلایل مختلفی مانند فقدان قواعد مدوّن نقطهگذاری و إعراب در سدههای نخستین هجری اشاره کردهاند. این دلایل در منابع کهن، بهویژه در آثاری با عنوان «حجة القرائات»، بهتفصیل مورد بحث و بررسی قرار گرفتهاند. بر اساس این منابع، اختلاف قرائات در ظاهر یا ریشۀ برخی واژگان را میتوان بر اساس قواعد دستور زبان عربی و نیز با توجه به سیاق معنایی و ساختاری آیات توجیه علمی نمود. در جستار حاضر، تلاش نمودیم تا اختلافات صرفی قراء مشهور دهگانه را در چهارده قسم تقسیمبندی کنیم و سپس بر اساس منابع کهن قرائی، بر صحت آنها استدلالات آوامعناشناختی مختلفی را ارائه نماییم. مراد از اختلافات صرفی، اختلاف در خوانش کلماتی است که تحلیل آنها مربوط به علم صرف میشود. برخی از این اقسام چهاردهگانه عبارتند از: اختلاف در تذکیر و تأنیث، اختلاف در ریشۀ افعال ثلاثی مجرد، اختلاف در اوزان افعال ثلاثی مزید، اختلاف در اوزان اسامی مختلف، اختلاف در ثلاثی مجرد یا ثلاثی مزیدبودن برخی افعال. این اختلافات را در قرائت قراء دهگانه بررسی خواهیم نمود و از این جهت، پژوهش حاضر را میتوان پژوهشی جامع تلقی نمود؛ چراکه صرفاً به قراء سبعه اکتفا نکرده است. روش پژوهش حاضر بهصورت کتابخانهای و بنیادی است. تحلیل علمی و ادبی اختلاف قرائات هم در راستای تبیین اعجاز زبانشناختی قرآن است و هم عدم تحریف لفظی و معنوی قرآن را به اثبات میرساند.
