تطبیق بینامتنی نگارة «رویارویی حضرت موسی(ع) و ساحران فرعون» در فالنامة تهماسبی و آیات قرآن
نویسندگان
1 دانشجوی تاریخ تطبیقی تحلیلی هنر اسلامی، دانشگاه هنر، تهران، ایران.
2 دانشیار و عضو هیئتعلمی دانشگاه هنر، دانشکده علوم نظری و مطالعات عالی هنر، تهران، ایران.
doi
10.22070/negareh.2024.18321.3293چکیده
داستان حضرت موسی(ع) و فرعون و سرگذشت بنیاسرائیل ازجمله روایتهایی است که در تمامی ادیان ازجمله اسلام، موردتوجه قرارگرفته و در آن به بخشهای مختلفی از زندگی حضرت موسی(ع) و معجزات او اشارهشده است. در فالنامة تهماسبی نیز نگارهای با همین مضمون تحت عنوان «رویارویی حضرت موسی(ع) با ساحران فرعون» ترسیمشده است. هدف اصلی این پژوهش، انطباق نگارة «رویارویی حضرت موسی(ع) و ساحران فرعون» با آیات قرآن برای درک کاملتری از روابط بین دو متن تصویری و نوشتاری است. سؤالهایی که در این زمینه مطرح میشوند عبارتاند از: 1. نگارة «رویارویی حضرت موسی (ع) و ساحران فرعون» در فالنامة تهماسبی تا چه میزان با آیات قرآن مطابقت دارد؟ 2. نگارگر در مصورسازی این تصویر از چه منابعی جز قرآن بهره گرفته است؟ روش تحقیق بهصورت توصیفی–تحلیلی و با رویکرد بینامتنیت انجامشده است. بینامتنیت و پیوندهای بینامتنی شامل کاربرد آگاهانة تمام یا بخشی از یک متن در متن دیگر است. یکی از منابع این نگاره، قرآن کریم است. همچنین، جمعآوری اطلاعات از طریق منابع کتابخانهای و نسخ خطی انجامشده است. بر اساس یافتههای این پژوهش میتوان گفت گرچه منبع اصلی نگارگر برای تصویرسازی این نگاره متن قرآن بوده، اما وی از پیشمتنهای تصویری دیگری نظیر کتب مختلف علوم غریبه قصصالانبیا و غیره نیز بهره گرفته است.
