تحلیل انتقادی دیدگاه جیمز بلمی دربارۀ آیۀ 88 سورۀ زخرف
نویسندگان
1 علوم قرآن و حدیث، پردیس فارابی، دانشگاه تهران، قم، ایران
2 استادیار پردیس فارابی دانشکده الهیات دانشگاه تهران
doi
10.22034/qer.2023.7591چکیده
جیمز بِلَمی از مستشرقان تجدیدنظرطلب، بر این باور است که در متن قرآن اشتباهاتی رخ داده که معلول خطای کاتبان وحی است. وی در مقالاتش مبتنی بر روش «نقد متنی» به بررسی و تصحیح این خطاهای نوشتاری پرداخته است. او با استناد به وجود اختلاف در قرائت «و قیله» در آیه 88 سوره زخرف و تلاش ناموفق مفسران برای تعیین نقش نحوی آن، ادعا میکند شکل صحیح آن «و قبله» است. بهزعم او مستنسخ یا مصحح به جابهجایی این آیه با آیه قبل پی برده و با اضافهنمودن این عبارت، ترتیب صحیح این دو آیه را متذکر شده است. در پژوهش حاضر با روش تحلیلی - انتقادی به بررسی دیدگاه بلمی پرداخته و ثابت میشود که نهتنها برای همه قرائات گزارششده، ترکیب نحوی صحیح وجود دارد؛ بلکه اعمال فرضیه او، در سیاق آیات این سوره خدشه وارد میسازد. همچنین با تتبع در منابع قرائات و اختلافات رسمالخطی و بررسی احتمال ورود اضافات به متن قرآن و سرایت خطا در استنساخ، نشان داده میشود که پیشنهاد وی از استواری و اتقان لازم برخوردار نیست
