مطالعهۀ کیفی تغییرات در سبک زندگی و صورت بندی هویت‏ی زنان در کردستان ایران (مطالعۀ موردی: شهر مریوان)

نویسندگان

1 استادیار گروه انسان‏ شناسی، دانشگاه واندربیلت امریکا

2 استادیار جمعیت‏ شناسی، دانشگاه پیام نور، آذربایجان غربی

3 کارشناسی ارشد جامعه‌شناسی دانشگاه الزهرا

doi
10.22059/jwica.2014.54514
چکیده

این مقاله به بررسی کیفی تغییرات سبک زندگی در کردستان ایران‌ـ شهر مریوان‌ـ و پیوند آن با صورت‌بندی هویتی در میان زنان آن شهر می‏پردازد. مناطق مرزی شهرستان مریوان به دلیل موقعیت جغرافیایی و سیاسی‌ـ اقتصادی خاص درگیر رشد اقتصادی فزاینده و بحران‏های فرهنگی خاص ناشی از آن شده است؛ به‌گونه‏ای که شکل جدیدی از سبک زندگی و صورت‌بندی هویتی در این شهر آغاز شده و پیوسته در حال گسترش است. مطالعة حاضر درصدد است به منابع، مجاری، فرایند، و پیامدهای تغییرات در سبک زندگی و شکل‏بندی هویتی جدید در میان زنان این شهر بپردازد. روش‏شناسی این مطالعه کیفی است و در آن از روش اتنوگرافی و نظریة زمینه‏ای برای گردآوری و تجزیه و تحلیل داده‏ها استفاده شده است. با 53 نفر از زنان و دختران این شهر مصاحبه‏های عمیقی انجام شده است. نمونه‏گیری با روش هدفمندِ اکتشافی و زنجیره‏ای انجام گرفته است. یافته‏های تحقیق حکایت از گسترش فزایندۀ تغییرات در ابعاد گوناگون سبک زندگی و هویتی مشارکت‏کننده‏ها دارد که در اکثر موارد با ساختار فرهنگی عام و سنتی و ارزش‌ها و هنجارهای شهر مریوان در تضادی بنیادین و همه‏جانبه است. بر‌اساس روش نظریة زمینه‏ای با تحلیل داده‏های متنی مصاحبه‏ها و برخی یافته‏های مشاهده‏ای، مجموعه‏ای از مقولات به‌منزلۀ شرایط بسترساز تغییرات سبک زندگی، تعاملات شکل‏گرفته در این بستر و پیامدهای ناشی از آن‌ها استخراج شده‏اند که درنهایت به یک مقولة هسته با عنوان هویت تنش‏زا ختم شده است.