تدوین راهبردهای توسعۀ کاربری کشاورزی در راستای مدیریت یکپارچۀ مناطق ساحلی با استفاده از تکنیک‌های تصمیم‌گیری چندمعیاره در سواحل استان هرمزگان

نویسندگان

1 استادیار، گروه مهندسی کشاورزی، مجتمع آموزش عالی میناب، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران

2 دکتری مدیریت محیط زیست، مجتمع آموزش عالی میناب، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران

doi
10.22111/gdij.2022.7269
چکیده

مدیریت اصولی فعالیت‌های توسعه‌ای کاربری کشاورزی در مناطق حساس ساحلی بدون تدوین و اجرای راهبردهایی که بتواند زمینۀ توسعۀ مطلوب این کاربری را فراهم کرده و از تخریب زیستگاه‌های حساس ساحلی و کاسته‌شدن تنوع طبیعی اکوسیستم‌های ساحلی جلوگیری کند، امکان‌پذیر نیست؛ بنابراین پژوهش حاضر با رویکرد تحلیلی-کاربردی با هدف تدوین راهبردهای توسعۀ بخش کشاورزی با استفاده از تکنیک‌‌های تصمیم‌گیری چندمعیاره در سواحل استان هرمزگان در راستای مدیریت یکپارچۀ مناطق ساحلی به انجام رسید؛ بدین‌منظور در این پژوهش ابتدا عوامل راهبردی داخلی و خارجی منطقۀ مورد مطالعه، شناسایی و سپس از طریق ماتریس SWOT راهبردهای ممکن، تدوین و با استفاده از فرایند تحلیل شبکه‌ای (ANP) راهبردهای تدوین‌شده، وزن‌‌دهی و سپس مهم‌‌ترین راهبردها اولویت‌بندی شد. یافته‌‌های حاصل از پیاده‌سازی روش تلفیقی SWOT-ANP در این پژوهش نشان داد که راهبردهای ارائۀ طرح مدیریت جامع کشاورزی در جهت جلوگیری از واردآمدن اثرات منفی انواع آلاینده‌‌ها بر مناطق حساس ساحلی، تدوین قوانین و مقررات ویژه درجهت حفظ محیط‌زیست و منابع آب و خاک منطقه و جلوگیری از تخریب و نابودی اراضی کشاورزی از طریق تصمیمات و اجرای طرح‌‌های تغییر کاربری، استفاده از گیاهان و درختان بومی در عین سازگاری با اقلیم منطقه برای حفظ پایداری اکولوژیکی منطقه، استفاده از توان اکولوژیکی و سایر پتانسیل‌های موجود سواحل منطقه درجهت توسعۀ کشاورزی به‌‌عنوان یک ظرفیت در منطقه که به‌دلیل به‌حداقل‌رساندن زیان‌‌های ناشی از تهدیدها و نقاط ضعف جزو راهبردهای تدافعی (WT) هستند، به‌‌عنوان بهترین راهبردها و راهبردهای بازنگری (WO) نیز به‌دلیل استفاده از مزیت‌‌هایی که در فرصت‌‌ها برای جبران نقاط ضعف موجود در منطقه نهفته است، در اولویت بعدی راهبردهای توسعۀ کشاورزی ساحلی در استان هرمزگان قرار گرفتند.