فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: خستگی ذهنی ناشی از تمرینات شناختی طولانی‌مدت، چالشی جدی برای ثبات اجرا در ورزش‌های نیازمند دقت مانند تیراندازی است. هدف پژوهش حاضر بررسی اثرات خستگی ذهنی ناشی از تصویرسازی طولانی‌مدت بر متغیرهای کینماتیک تیراندازی و تعیین نقش محافظتی توانایی تصویرسازی در حفظ یکپارچگی سیستم کنترل حرکتی بود. مواد و روش‌ها: در یک طرح سری زمانی به‌صورت نیمه‌تجربی، ۲۴ تیرانداز تپانچه بادی انتخاب و بر اساس نمرات پرسش‌نامه MIQ-3 به دو گروه با توانایی تصویرسازی بالا و متوسط تقسیم شدند. پروتکل خستگی ذهنی شامل دو مرحله خستگی ذهنی کوتاه‌مدت (20 کوشش تصویرسازی حس حرکت) و بلندمدت (120 کوشش تصویرسازی حس حرکت) بود. عملکرد تیراندازی با استفاده از سیستم اپتوالکترونیک SCATT ثبت و متغیرهای ثبات نگهداری، دقت نشانه‌روی، تمیزی کشیدن ماشه و عملکرد کلی استخراج شدند. یافته‌ها: نتایج نشان داد خستگی ذهنی بر متغیرهای دقت نشانه‌روی (P=0.008)و تمیزی کشیدن ماشه (P=0.047) اثر تعاملی معناداری داشته است. گروه تصویرسازی متوسط در این دو شاخص دچار افت اما گروه تصویرسازی بالا ثبات خود را حفظ کردند. در متغیرهای ثبات نگهداری و عملکرد کلی تفاوت معناداری در الگوی تغییرات دو گروه مشاهده نشد و هر دو گروه رفتار مشابهی نشان دادند (P>0.05). نتیجه‌گیری: توانایی تصویرسازی بالا به طور اختصاصی از زوال مکانیزم‌های شناختی - تکنیکی در برابر خستگی محافظت می‌کند اما تأثیری بر خستگی فیزیولوژیک ندارد. عدم افت امتیاز کلی علی‌رغم زوال تکنیک در گروه متوسط بیانگر وجود تلاش جبرانی است که ضرورت استفاده از تحلیل‌های ریزساختاری برای تشخیص دقیق خستگی و شخصی‌سازی تمرینات ذهنی را برجسته می‌سازد.