فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقاله مروریسرب، پرکاربردترین ماده برای ساخت حفاظ‌های پرتویی در بخش‌های رادیولوژی تشخیصی می‌باشد، زیرا توانایی آن در تضعیف پرتوهای ایکس به دلیل عدد اتمی و چگالی بالا نسبت به سایر مواد برتر بوده و از لحاظ اقتصادی مقرون به صرفه‌تر می‌باشد. از طرفی، حفاظ‌های سربی معایب جدی مانند سمیت و وزن بالا، انعطاف‌پذیری و پایداری کمی دارند. لذا لزوم استفاده از حفاظ‌های عاری از سرب، توسط محققین در سال‌های اخیر به طور جدی مطرح شده است. هدف از این مطالعه، مروری بر مواد و ترکیبات جایگزین سرب در محافظ‌های پرتویی و همچنین میزان اثربخشی آن‌ها در رفع محدودیت‌های حفاظ‌های سربی رایج می‌باشد. در بین جستجوهای صورت گرفته در پایگاه‌های داده‌ای از قبیل Google Scholar, Web of Science, Medline, Scopus و Embase با کلید واژه‌های حفاظت در برابر اشعه، حفاظ‌های غیرسربی، پرتونگاری تشخیصی، در مجموع 83 مقاله مورد مطالعه قرار گرفت. با توجه به طیف گسترده‌ی مواد قابل استفاده در حفاظ‌های پرتویی، نتایج نشان می‌دهند علاوه بر عدد اتمی، سایز ذرات نیز می‌تواند در افزایش قابلیت حفاظ‌ها مؤثر واقع شود تا جایی که ترکیبات پیشنهاد شده در سایز نانو بازده تضعیف پرتوی بیشتری داشتند. همچنین در مقایسه با حفاظ‌های تک ماده و یا ترکیب‌های پلیمری رایج، کامپوزیت‌های پلیمری چند لایه، احتمال نفوذ اشعه‌ی ایکس را به طور مؤثرتری کاهش داده‌اند. تحقیقات برای یافتن مواد جایگزین سرب و بهینه‌سازی حفاظ‌های پرتویی همچنان ادامه دارد زیرا دستیابی به حفاظ سبک، منعطف، ارزان و با قابلیت تضعیف بالا در کل طیف انرژی‌های تشخیصی دشوار می‌باشد.