مرور نظام‌مند ادبیات گردشگری خلاق با رویکرد فراترکیب

نویسندگان

1 گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

2 گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

doi
10.22059/jut.2025.378675.1222
چکیده

گردشگری خلاق موضوعی نسبتاً جدید در حوزه گردشگری است که توجه بسیاری از افراد، سیاست‌گذاران و پژوهشگران را به خود جلب کرده است. این نوع گردشگری به‌عنوان زیرمجموعه‌ای از گردشگری فرهنگی، بر تجربه‌های عمیق، اصیل و مشارکتی که گردشگران خواهان آن هستند، تأکید دارد. برخلاف گردشگری سنتی که صرفاً مبتنی بر بازدید از جاذبه‌هاست، گردشگری خلاق فرصت‌هایی را برای تعامل فعال گردشگران با فرهنگ محلی، هنر و شیوه‌های زندگی جامعه میزبان فراهم می‌سازد. پژوهش حاضر با هدف مرور نظام‌مند ادبیات گردشگری خلاق با رویکرد فراترکیب جهت توسعه صنعت گردشگری انجام‌شده است. پژوهشگران با بهره‌گیری از این روش، به بررسی دقیق و عمیق موضوع پرداخته و نتایج پژوهش‌های کیفی گذشته را ترکیب کرده‌اند. در این راستا، با جستجو در پایگاه‌های معتبر علمی در بازه زمانی 2000 تا 2023، تعداد 290 مقاله در حوزه گردشگری خلاق انتخاب شد. در نهایت، 25 مقاله از این مجموعه مورد تحلیل محتوایی قرار گرفتند و شاخص‌های مربوطه با استفاده از استراتژی کدگذاری باز و محوری استخراج گردیدند. بر اساس یافته‌های پژوهش، 6 شاخص و 43 زیر شاخص برای گردشگری خلاق شناسایی شد. این شاخص‌ها عبارت‌اند از: صنایع خلاق، فرهنگ خلاق، فرد خلاق، مکان خلاق، تجربه خلاق و توسعه خلاق. نتایج این پژوهش نشان داد که توجه به این شاخص‌ها از مهم‌ترین عوامل مؤثر بر رشد و پایداری گردشگری خلاق است. در نهایت، با توجه به یافته‌های پژوهش، پیشنهادهایی برای سیاست‌گذاران و مدیران محلی ارائه‌شده است.