نقش واسطهای فاجعهسازی درد، افسردگی و اضطراب در ارتباط بین انعطافپذیری روانشناختی با خودکارآمدی درد بیماران مبتلا به دردهای عضلانی- اسکلتی
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی سلامت، دانشکدهی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران
2 دانشیار، گروه روانشناسی سلامت، دانشکدهی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران
3 استاد، گروه آمار زیستی و اپیدمیولوژی، دانشکدهی بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران
4 استاد، گروه روانشناسی سلامت، دانشکدهی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران
5 دانشیار روماتولوژی، گروه داخلی، دانشکدهی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران
doi
10.48305/jims.2022.41184.1218چکیده
مقاله پژوهشیمقدمه: دردهای عضلانی- اسکلتی، از شایعترین دردها در مراجعین به مراکز درمانی است که میتواند دارای ابعاد روانشناختی باشد. هدف پژوهش حاضر، تدوین مدل ساختاری در تبیین نقش واسطهای فاجعهسازی درد، افسردگی و اضطراب بین انعطافپذیری روانشناختی با خودکارآمدی درد بیماران مبتلا به دردهای عضلانی- اسکلتی بود.روشها: در یک مطالعهی مقطعی، 200 بیمار مبتلا به دردهای مزمن عضلانی- اسکلتی به روش نمونهگیری در دسترس از میان مراجعهکنندگان به مراکز درمانی وابسته به دانشگاه علوم پزشکی اصفهان در 1400-1399 انتخاب شدند. شرکتکنندگان واجد شرایط ورود به مطالعه، پرسشنامههای پذیرش درد مزمن (Chronic Pain Acceptance Questionnaire)، گسلش شناختی (Cognitive Fusion Questionnaire)، خود مشاهدهگر (Self-Experience Questionnaire)، زندگی ارزشمحور (Value-based Life Questionnaire)، اقدام متعهدانه (Committed Action Questionnaire)، خودکارآمدی درد (Pain Self-Efficacy Questionnaire) و مقیاسهای بهشیاری (Mindful Attention Awareness Scale)، فاجعهسازی درد (Pain Catastrophizing Scale) و اضطراب و افسردگی بیمارستانی (Hospital Anxiety and Depression Scale) را تکمیل کردند. دادهها با روش آماری معادلات ساختاری مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.یافتهها: نتایج پژوهش نشان داد، ضریب میزان تأثیر مستقیم فاجعهسازی درد، اضطراب، افسردگی و انعطافپذیری روانشناختی بر خودکارآمدی درد به ترتیب 0/357، 0/255، 0/127 و 0/849 است و در سطح 99 درصد اطمینان این تأثیر معنیدار است (0/01 > P). انعطافپذیری روانشناختی به صورت غیرمستقیم با میانجیگری فاجعهسازی درد، اضطراب، افسردگی بر خودکارآمدی درد (502-/0) تأثیر میگذارد (0/01 > P). رابطهی کل بین انعطافپذیری روانشناختی و خودکارآمدی درد (0/346) میباشد. برای آزمایش مناسب بودن تناسب مدلها، از شاخص برازش مقتصد هنجار شده (NFI)، شاخص تاکر-لوئیس (TLI)، شاخص برازش تطبیقی (CFI) و شاخص برازش افزایشی (IFI) استفاده شد که در محدودهی قابل قبولی بودند.نتیجهگیری: متغیر انعطافپذیری روانشناختی با میانجیگری فاجعهسازی درد، افسردگی و اضطراب، پیشبینیکنندهی خودکارآمدی درد میباشد و به نظر میرسد انعطافپذیری روانشناختی با تعدیل اثر فاجعهسازی درد، افسردگی، اضطراب، خودکارآمدی درد را افزایش میدهد. در نهایت بهبود این عوامل روانشناختی ممکن است بر روند مدیریت بهتر بیماری تأثیر بگذارد.
