تمایز اسپرم از منظر اسکلت سلولی با تمرکز بر میکروتوبولوم: پنجرهای جدید در شناخت زوایای ناشناختهی ناباروری مردان
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد، پژوهشگاه رویان، پژوهشکده زیستشناسی و علوم پزشکی تولید مثل جهاد دانشگاهی، مرکز تحقیقات پزشکی تولید مثل، گروه اندوکرینولوژی و ناباروری زنان، تهران، ایران
2 کارشناسی ارشد، گروه آناتومی، دانشکدهی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران
3 دانشیار، گروه آندرولوژی، مرکز تحقیقات پزشکی تولید مثل، پژوهشکدهی زیستشناسی و علوم پزشکی تولید مثل جهاد دانشگاهی، پژوهشگاه رویان، تهران، ایران
4 استاد، پژوهشگاه رویان، پژوهشکدهی زیست فناوری جهاد دانشگاهی، مرکز تحقیقات پزشکی تولید مثل، گروه زیست فناوری جانوری، اصفهان، ایران
5 دانشجوی دکترای بیولوژی تولید مثل، گروه آناتومی، دانشکدهی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ایران و پژوهشگاه رویان، پژوهشکده زیست شناسی و علوم پزشکی تولید مثل جهاد دانشگاهی، مرکز تحقیقات پزشکی تولید مثل، گروه اندوکرینولوژی و ناباروری زنان، تهران، ایران
6 استادیار، گروه زنان و زایمان، بیمارستان موسوی، دانشکدهی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی زنجان، زنجان، ایران
7 استادیار، مرکز تحقیقات بیوتکنولوژی تولید مثل، پژوهشکده فناوریهای نوین علوم پزشکی، جهاد دانشگاهی، تهران، ایران
doi
10.48305/jims.v40.i690.0800چکیده
مقاله مروریبر اساس تعریف سازمان بهداشت جهانی، ناباروری به ناتوانی زوجین در رسیدن به بارداری پس از حداقل یک سال رابطهی جنسی محافظت نشده اطلاق میگردد. ناباروری در مردان حدود نیمی از علل مختلف دخیل در ناباروری زوجین را تشکیل میدهد. هدف این مقاله، بررسی سلولی و مولکولی تمایز اسپرم با تمرکز بر ساختار اسکلت سلولی، میکروتوبولها، رشتههای اکتین، پروتئینهای حرکتی و غیرحرکتی، بررسی ژنهای شناخته شده مرتبط با تشکیل و عملکرد آنها و پروتئینهای دخیل در نقل و انتقال درون سلولی و در نهایت بررسی نقش اساسی آنها در حفظ مورفولوژی و تحرک اسپرم و متعاقب آن تولید مثل و ناباروری مردان میباشد. اهمیت میکروتوبولها در فرایندهای مهم تولید، تغییر شکل، بلوغ و توانایی باروری اسپرم تا جایی است که اخیراً واژهی «میکروتوبولوم» استفاده شده است که نمایانگر میکروتوبول و تمام اجزای مرتبط با میکروتوبول در سلول اسپرم است. با توجه به نیاز فعلی و آیندهی محققین و پزشکان بالینی در حیطهی ناباروری به این حوزهی تحقیقاتی بنیادی نوظهور، ابتدا فرایند سلولی تکامل و تمایز اسپرم، سپس محور سیتواسکلتی آکروفراموزوم-آکروپلاکسوم-مانشت مورد بحث قرار گرفته که در مکانیسمهای تشکیل و توسعهی آکروزوم و شکلدهی هستهی اسپرم و تشکیل تاژک نقش دارد. سپس نقش عملکرد غیر طبیعی اجزاء مختلف اسکلت سلولی اسپرم در ایجاد بیماریهای مهم دخیل در ناباروری مردان مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت تا زوایای مبهم این فرایند پیچیده روشن گردد.
