تحلیل جلوههای طبیعت مینویی قرآن کریم در آثار استاد محمود فرشچیان
نویسندگان
1 فارغالتحصیل کارشناسی ارشد نقاشی دانشگاه شاهد، تهران، ایران
2 استادیار دانشکده هنر دانشگاه شاهد، شهر تهران، ایران
3 دانشیار گروه هنر اسلامی، دانشکده هنر، دانشگاه شاهد، تهران، ایران.
doi
10.22070/negareh.2023.16404.3056چکیده
قرآن کریم ازجمله منابعی است که با نگاهی ویژه به طبیعت پرداخته و آن را به شکل طبیعت مینویی (بهشتی) نیز مطرح کرده است، همانطور که بیش از 200 آیه در قرآن کریم به بهشت و ویژگیهای آن اشاره دارد. بسیاری از نقاشان معاصر ایران، ازجمله استاد محمود فرشچیان، این طبیعت مینویی را در آثار خود موردتوجه قرار دادهاند. فرشچیان در آثار متعدد خود، جلوههای گوناگونی از طبیعت را به تصویر کشیده است. این پژوهش بر آن است تا جلوههای طبیعت مینویی قرآن کریم را در آثار استاد محمود فرشچیان، نقاش معاصر ایران، تحلیل کند و به این سؤالات پاسخ دهد: 1. طبیعت مینویی در قرآن و حدیث چگونه توصیف و مطرحشده است؟ 2. بازتاب طبیعت مینویی قرآن کریم در آثار استاد محمود فرشچیان چگونه است؟ روش تحقیق پیش رو به شیوۀ توصیفی-تحلیلی انجامشده و دادههای آن از طریق جستوجو در منابع کتابخانهای و اسنادی شامل کتابها، مقالهها، پایاننامهها و منابع اینترنتی گردآوریشده است. نتایج پژوهش نشان داد طبیعت مینویی قرآن کریم هم در موضوع و بیان هنری و هم در ساختار آثار استاد محمود فرشچیان بازتاب داشته است و با تجزیهوتحلیل تخصصی در آثار او میتوان دریافت که طبیعت مینویی برگرفته از قرآن کریم در نگارۀ معراج به شکل بهشت موعود، در نگارۀ شهید بیانگر بهشت برزخی، در اثر سیمرغ بهعنوان آمیزهای همزمان از بهشت برزخی و رسیدن به مرز بهشت موعود و در نگارههای یا ضامن آهو بهصورت بهشت دنیوی تجلی یافته است.
