تحلیل فضایی و سطح‌‌بندی شاخص‌‌های توسعۀ باغداری در استان‌‌های کشور

نویسندگان

1 دانشیار گروه سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، دانشکده جغرافیا و علوم محیطی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران

2 دانشجو ی دکتری ژئومورفولوژی، دانشکده جغرافیا و علوم محیطی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران

doi
10.22111/gdij.2022.7283
چکیده

تخصیص بهینه میان بخش‌‌های مختلف اقتصادی، شناخت صحیح از میزان بازدهی منابع در هریک از بخش‌‌ها را طلب می‌‌کند. در مواقعی که کمیابی یک یا چند منبع که در تولید یک بخش نقش حیاتی‌‌تری دارند، وجود داشته باشد، تخصیص بهینۀ آن منبع کمیاب میان بخش‌‌های مختلف امری حیاتی است. در این پژوهش استان‌‌های مختلف کشور از نظر پراکندگی فضایی و سطوح توسعه‌یافتگی شاخص‌‌های  باغداری با روش‌‌های مختلف تحلیل عاملی و تحلیل خوشه‌‌ای و همچنین روش HDI مورد سنجش قرار گرفته است که به‌دلیل اهمیت کاربرد مدل تحلیل عاملی، تحلیل خوشه‌‌ای و HDI در مطالعات جغرافیایی در این پژوهش سعی شده است به کمک توزیع فضایی شاخص‌‌های باغداری در 30 استان کشور از لحاظ توسعه‌یافتگی پرداخته شود، برای این منظور 22 متغیّر نرم‌‌سازی‌شده مورد مطالعه قرار گرفتند و از میان آن‌ها 4 عامل انتخاب شد که 87 درصد از اطلاعات متغیّرهای اولیه را در درون خود دارا هستند و سپس براساس این چهار عامل استان‌‌های مختلف کشور به 5 خوشۀ همگن طبقه‌‌بندی شد و برای سنجش توسعه‌یافتگی آن از روشHorticultural development index  شاخص توسعۀ کشاورزی استفاده شده است که توسعه‌یافته‌‌ترین استان از نظر باغداری اصفهان با HDI 24/0 درصد و محروم‌ترین استان‌های بوشهر و قم با HDI 94/0 درصد است.