سفر قهرمان مؤنث در سه فیلمنامه از بهرام بیضایی: مطالعۀ تطبیقی سه فیلمنامۀ سگکشی، اشغال، و حقایق دربارة لیلا دختر ادریس در چارچوب نظریۀ مورین مرداک
نویسندگان
1 دانشیار پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران
2 دانشجوی کارشناسی ارشد ادبیات نمایشی دانشگاه تهران
3 دانشجوی کارشناسی ارشد ادبیات نمایشی دانشگاه تهران
doi
10.22059/jwica.2014.52934چکیده
بهرام بیضایی را میتوان از دهۀ چهل تاکنون در زمرۀ معدود نویسندگان صاحبسبکی منحصر به خود دانست که نامش بیش از هر چیز با نمایشنامه و فیلمنامه پیوند خورده است. این پژوهش در چارچوب نظری «الگوی سفر قهرمان مؤنث» مورین مرداک به بررسی سه فیلمنامۀ سگکشی، اشغالل، و حقایق ىرباره لیلا ىختر اىریس میپردازد. نظریۀ مرداک نگاهی نو به مدل جوزف کمبل برای سفر اسطورهای قهرمان به شمار میآید که در آن سفر قهرمان مؤنث شامل ده مرحلة گسستن از دنیای زنانه، همذاتپنداری با مردان، جادۀ آزمونها، موفقیت خیالی، «نه!» گفتن زن قوی، تشرف و برخورد با الهه، میل شدید به پیوند دوباره با هویت زنانه، علاج شکاف میان مادر و دختر، یافتن مردِ درون، و ورای ثنویت است. پژوهش حاضر با بررسی سیر رخدادها در سه فیلمنامۀ بیضایی و بهرهگیری از جملات شخصیتها به بررسی تطبیقی سیر تحول شخصیتی زنان در این آثار میپردازد و نشان میدهد که امکان انطباق ساختاری این سه اثر بر الگوی مذکور وجود دارد.