تأثیر تمرین مبتنی بر مهارت در مقابل تمرین بدنی بر عملکرد غدد درون ریز و عملکرد شناختی در ورزشکاران رقابتی

نویسندگان

1 گروه آموزش و پرورش، دانشکدۀ علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.

2 گروه آموزش و پرورش، دانشکدۀ علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.

3 گروه مامایی، دانشکدۀ پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، زاهدان، ایران

doi
10.22089/spsyj.2026.18900.2638
چکیده

هدف: هدف از این تحقیق بررسی تأثیر تمرین مبتنی بر مهارت در مقایسه با تمرین بدنی بر شاخص‌های هورمونی و عملکرد شناختی در ورزشکاران رقابتی بود.روش پژوهش: 60 ورزشکار مرد حرفه‌ای به‌طور تصادفی و مساوی به دو گروه تمرین مبتنی بر مهارت و تمرین بدنی تقسیم شدند. هر گروه به مدت هشت هفته، سه جلسه ۶۰ دقیقه‌ای در هفته تمرین کردند. شاخص‌های هورمونی شامل کورتیزول، تستوسترون، هورمون رشد و IGF-1 و عملکرد شناختی شامل حافظه کاری، آزمون استروپ و سرعت پردازش قبل و بعد از دوره تمرینی اندازه‌گیری شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که گروه تمرین مبتنی بر مهارت کاهش معناداری در کورتیزول (001/0=p) و افزایش معنادار در تستوسترون (008/0=p)، هورمون رشد (03/0=p) و IGF-1 (02/0=p) نسبت به پیش‌آزمون داشت، در حالی که گروه تمرین بدنی تغییرات کمتری نشان داد. همچنین بهبود معنی داری در عملکرد شناختی گروه تمرین مبتنی بر مهارت مشاهده شد: دقت حافظه کاری (001/0>p) و سرعت پردازش (02/0=p) نسبت به پیش‌آزمون افزایش یافت. نتیجه‌گیری: نتایج نشان می‌دهد که تمرین مبتنی بر مهارت می‌تواند سازگاری‌های هورمونی و شناختی ورزشکاران رقابتی را بهبود بخشد و گزینه‌ای مؤثرتر نسبت به تمرین بدنی صرف باشد. پیشنهاد می گردد مربیان و طراحان تمرین، تمرینات مهارت‌محور با بار شناختی مناسب را برای بهبود عملکرد ذهنی و فیزیولوژیک ورزشکاران در برنامه‌های تمرینی خود گنجانند.