فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تعابیری مانند ‌«قراءة العامة»، ‌«قراءة الناس» و ‌«قراءة الجمهور» در پاره‌ای از گزارش‌های تاریخی به‌کار رفته است. برخی با نقل گزینشی، تفسیرهای نادرستی از آنها ارائه داده‌اند. اینکه تعابیر مزبور به چه قرائتی اشاره دارند و در هر مورد با قرائت چند قاری مطابقت دارند و هر یک از قاریان مشهور چه اندازه با این قرائت عمومی مخالفت داشته‌اند؟ مسالۀ پژوهش حاضر را شکل می‌دهد که با توجه به اهمیت سده‌های نخست هجری و شهرت قاریان هفت‌گانه، تعابیر قرائت عمومی در پنج سدۀ نخست هجری گردآوری شده و با قرائت قاریان هفت‌گانه مقایسه شده است. ملاحظۀ موارد استعمال این‌گونه تعابیر عمومی در پنج سدۀ نخست هجری نشان می‌دهد که این تعابیر هیچ‌گاه مطابقِ قرائت انفرادی یک قاری به‌کار نرفته‌اند؛ بلکه این تعابیر در 95 درصد موارد، دست‌کم با قرائت پنج قاری از قاریان هفت‌گانه و در 98.8 درصد موارد، دست‌کم با قرائت چهار قاری از قاریان هفت‌گانه مطابقت دارند. این آمار شاهد آن است که این‌گونه تعابیر، یا به قرائت اکثر قاریان اشاره دارند یا به قرائت اکثر مردم که در قرائت تابع قاریان بودند. همچنین مقایسۀ تعداد مخالفت هر قاری با موارد به‌کاررفتن تعابیر قرائت عمومی در پنج سدۀ نخست هجری، نشان می‌دهد که بیشترین مخالفت با قرائت عمومی، در قرائت قاریان شهر کوفه (حمزه، کسایی و عاصم به روایت حفص) وجود دارد و کمترین مخالفت با قرائت عمومی، در قرائت قاریان حجاز (نافع و ابن‌کثیر) مشاهده می‌شود.