فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

عصر صفوی دوران اقتدار سیاسی ایران و حاکمیت مذهب تشیع است. این موضوع موجب ظهور مضامین شیعی در آثار فرهنگی و هنری شد. احسن‌الکبار از نسخ قابل‌توجه شیعی است که با نثری روان، رویدادهایی از تاریخ اسلام و زندگی ائمه(ع) را بیان می‌کند. بخش‌هایی از این نسخه به شرح صفات و ویژگی‌های اخلاقی حضرت علی(ع) در قالب روایات مختلف پرداخته؛ صفاتی که بیانگر علم، فصاحت، شجاعت، قهرمانی و فداکاری ایشان و نشان‌دهندة جایگاه معنوی آن حضرت در دین اسلام است. اهداف پژوهش حاضر، شناسایی ویژگی‌های پیکرنگاری حضرت علی(ع) در نگاره‌های احسن‌الکبار بر اساس رویکرد نشانه‌شناسی تصویری و کشف لایه‌های پنهان در نشانه‌های بصری به‌کاررفته در شمایل ایشان است. سؤالات این پژوهش عبارت‌اند از: 1. نگارگر جهت پیکرنگاری حضرت علی(ع) از چه نشانه‌های بصری استفاده کرده است؟ 2. نشانه‌های تصویری به‌کاررفته در پیکرنگاری حضرت علی(ع) بر چه مفاهیم ضمنی دلالت می‌کنند؟ روش تحقیق در پژوهش حاضر، توصیفی_تحلیلی است. شیوة گردآوری اطلاعات به‌صورت کتابخانه‌ای و اسنادی است. یافته‌ها نشان می‌دهد، نگارگر به مدد تمهیدات تجسمی و گزینش مناسب عناصر بصری نظیر قاب، ترکیب‌بندی و رنگ، فضایی متناسب با مضامین مجالس به وجود آورده و آن‌ها را به عناصری معنا رسان تبدیل کرده است. افزون بر آن، نظام‌های نشانه‌ای و رمزگان‌های به‌کاررفته در این نگاره‌ها متأثر از زمینه‌های فرهنگی و ارزش‌های حاکم در تفکر شیعی است که در ارتباطی منسجم و هماهنگ و زنجیره‌ای از روابط هم‌نشینی بر وجوهی از ابعاد شخصیتی امیرالمؤمنین(ع) دلالت می‌کنند.