تحلیل روانشناختی محتوای قصههای کودکان با توجه به متغیرهای جنس، سن، و طبقۀ اجتماعیـ اقتصادی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری روانشناسی بالینی باشگاه پژوهشگران دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیراز
2 دانشجوی دکتری روانشناسی باشگاه پژوهشگران دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیراز
3 دکتری تخصصی روانشناسی، دانشیارگروه روانشناسی دانشگاه تربیت مدرس
4 دانشجوی دکتری سلامت، مربی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیراز
doi
10.22059/jwica.2014.51667چکیده
آزمون طراحی یک قصه (DAS) با درهم آمیختن قصه و نقاشی تلاش میکند با ورود به دنیای هیجانی کودک، اطلاعاتی ارزشمند دربارۀ دنیای درونی کودک، که وی به دلیل محدودیتهای کلامی و شناختی قادر به بیان آنها نیست، فراهم آورد. هدف پژوهش حاضر تحلیل روانشناختی محتوای قصههای کودکان و ارزیابی محتوای هیجانی، خودانگاره، و استفاده از شوخی کودکان دورۀ ابتدایی و نیز فراهمآوردن مقایسههای جنسیتی، تحولی، و طبقۀ اجتماعیـ اقتصادی برای این سازهها بود. بدینمنظور، در طرحی پیمایشیـ علّی مقایسهای 500 نفر از دانشآموزان مدارس ابتدایی شیراز به شیوۀ خوشهای چندمرحلهای انتخاب شدند و از آنها خواسته شد پس از انتخاب دو تصویر از مجموعه تصاویر مقیاس طراحی یک قصه، قصۀ آن را طراحی و بازگو کنند. از طریق تحلیل قصههای بازگوشده از سوی کودکان، سه سازۀ محتوای هیجانی، خودانگاره، و استفاده از شوخی ارزیابی شد. نتایج پژوهش نشان داد که دختران در مقایسه با پسران و کودکان طبقۀ اجتماعیـ اقتصادی بالا در مقایسه با طبقۀ اجتماعیـ اقتصادی پایین محتوای هیجانی و خودانگارۀ مثبتتری داشتند و نیز بیشتر از شوخی استفاده میکردند. ضمن اینکه با افزایش سن کودکان، نمرههای آنها در مقیاس محتوای هیجانی، خودانگاره، و کاربرد شوخی افزایش مییافت.
