فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بسیاری از ادوات مختلف ـ اعم از ظروف و ادوات گلین، سفالین، سنگی و فلزی ـ باقی‌مانده از فرهنگ پیشاتاریخی ایران قدیم، مزین به نقشمایه‌های تصویرسازی شده هستند. نقوش، تصاویر و نقاشی‌های ادوات یادشده، اتفاقی، بی‌هدف، ‌منظور و مضمون نمی‌بایست تصویرسازی شده باشند. از این میان تصاویر منقوش به پیکره‌های انسانی و پیرامون‌شان ویژه به نظر می‌آیند. این‌گونه از نقاشی‌‌ها، با در نظرگیری جایگاه تصویر انسان‌ها، عناصر تصویری دیگر و تعمیم مطالعاتی باورمندانة فرهنگ فرا روایتگرای مردمان ایران پیش از تاریخ، در زمره نگاره‌های آیینی_اعتقادی انسان‌محور قابل خوانش هستند. اهداف پژوهش حاضر معرفی و خوانش ضمنی تصاویر نگاره‌های آیینی_اعتقادی انسان‌محور است. سؤالات طرح‌شده مطالعاتی عبارت‌اند از: 1. کدام نگاره‌های ایران قدیم، در زمره نگاره‌های انسان‌محور آیینی_اعتقادی شناخته می‌شوند؟ 2. از منظر تبیین ساختار، نگاره‌‌های انسان‌محور آیینی_اعتقادی، در کدام محوریت قابل تمیز هستند؟ 3. به‌واسطه خوانش تصویری و با رویکرد اتخاذی نگاره‌های مزبور حامل چه پیام ضمنی بوده‌اند؟ روش تحقیق پژوهش حاضر تحلیلی_تأویلی و رویکرد اتخاذی پدیدارشناسی نشانگی تصویری و تاریخی خواهد بود. شیوة انتخاب نمونه و تحلیل داده‌ها، منتج از داده‌های کتابخانه‌ای است. نتایج حاصل از پژوهش نشان داد که 1. نگاره‌های آیینی_اعتقادی انسان‌محور شناسایی‌شده در ایران قدیم پیش از تاریخ، گونه‌ای از هنر نگارگری تصویری در فرهنگ مزبور بوده که عناصر تصویری آن پیوند قریب هنری و نمادینی را در نوع نقاشی، حکاکی و نقر، با فرهنگ و جهان‌نگری آن مردمان، منتقل می‌کنند. این ارتباط تنگاتنگ قابل‌تأمل، تصویرسازی‌های نگاره‌های مربوطه را در رسته تصاویر موضوعی اعتقادی، آیینی و مذهبی قرار می‌دهد. تصاویر انسان‌هایی که در حال سان و رقص‌هایی ویژه هستند را ازجمله موضوعیت ویژه و ثابت‌ نگاره‌های آیینی_اعتقادی انسان‌محور باید محسوب کرد. 2. ساختار نگاره‌های انسان‌محور آیینی_اعتقادی، نمادین و مذهب‌گرایانه است. 3. پیام نگاره‌های آیینی_اعتقادی انسان‌محور، ضمنی و نمادین بوده و تأویل نمادینی از مضامین رمزگان‌های اسطوره محور و باورمندانة فرهنگ فرا روایتگرای ایران قدیم را در خود مستتر دارد.