باغشهر دریایی و تحلیل چیدمان فضایی سکونتگاهها مطالعۀ موردی: بندرعباس
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران
2 استاد گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامهریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
3 استاد گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامهریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
doi
10.22111/j10.22111.2022.6915چکیده
اهمیت هویت مکانی سواحل، نهتنها پویایی نقش اقتصادی و ارتباطی سواحل را بیشازپیش روشن ساخته که تعریفکننده ایدههای جدیدی در ساختار شهرهای آینده نیز بشمار میآید. مدلسازی نحوه چیدمان فضایی مناطق ساحلی جنوب ایران، سازمندی اجتماعی نوظهوری که هویت فضایی متفاوتی با سایر سازمندیها خواهد داشت را نوید میدهد و ازجمله ویژگیهای آن سیالبودن ساختار مدیریت آن و تبعیتنکردن آن از الگوی سلسلهمراتبی است. این سازمندی اجتماعی، طبیعت-بنیاد و بوم-بنیاد بوده و خردهسیستمهای اجتماعی درون آن ضمن استقلال هویتی، سهامدار نقش فرامنطقهای آن محسوب میشوند. در این پژوهش، مدلسازی و کشف روابط چیدمان فضایی چنین سازمندی با اتکاء به قواعد محیطی و نگاه پدیدارشناسی، بسط و مورد بحث قرار میگیرد. ازاینرو سکونتگاه جدید که دراینجا "باغشهر دریایی" نامگذاری شده، حاصل خروجی چنین ارزیابی است. تحلیل چیدمان فضا با نگاه به فضای ژئودموگرافیک اکوسیستم دریایی حرا در سواحل شمالی خلیجفارس و دریای عمان در سطوح چینش فضایی، آرایه و درایهها مفهومسازی، فرموله و مدلسازی گردیده و در سه سطح مفهومی، ریاضی و گرافیکی تبیین شده است. فضانمایی با ساختارهای فراکتالی و غیرفراکتالی در جهت نمایهسازی عمق و درجه ارتباط بین مؤلفههای فضایی بکارگرفته شده و در بخش چینش الگوهای فضایی، آرایههای تراکمی، فاصلهای، پراکندگی و توزیع، مدنظر بوده و مدلهای مفهومی با استفاده از دادههای کمی و ریاضی، به مدل تجربی تبدیل شده است. نتایج حاصل از این پژوهش نشان میدهد: تحلیل و ادراک نحو فضای ژئودموگرافیک میتواند در آمایش بنیادین سرزمین، هویتمندی و کشف روابط موجود بین سازمندیها و توسعه سازمندیها موثر باشد. متروپل میناب–بندرعباس میتواند به عنوان یک "باغشهر دریایی" مطرح گردد، زیرا خصیصه طبیعی جنگلهای دریایی حرا و خصیصه ارزش فرهنگی آن میتواند الگوی سازمندی جدیدی را در شکوفایی تمدن نوین و شکلگیری الگوی پیشرفت دریاپایه تحقق بخشد.