سنجش وضعیت توسعۀ کارآفرینی گردشگری در مناطق روستایی (مطالعۀ موردی: روستاهای بخش لاریجان شهرستان آمل)

نویسندگان

1 دانشیار و عضو قطب برنامه‌ریزی روستایی، دانشکدۀ جغرافیا دانشگاه تهران

2 دانشیار دانشکدۀ علوم اجتماعی دانشگاه الزهرا (س)

3 استادیاردانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه گیلان

4 استاد و عضو قطب برنامه‌ریزی روستایی، دانشکدۀ جغرافیا دانشگاه تهران

doi
10.22059/jhgr.2016.51279
چکیده

یکی از ابعاد بسیار مهم نظریه‌های توسعۀ پایدار روستایی، توسعۀ اقتصادی در کنار توسعۀ اجتماعی و اکولوژیک است. در این میان، گردشگری در جوامع روستایی، نقش بسیار مهمی در توسعۀ اقتصادی آن‌ها دارد. یکی از مهم‌ترین عوامل توسعۀ گردشگری در روستاها، توجه به کارآفرینی گردشگری است. بدین‌صورت که کارآفرینی گردشگری، با ایجاد اشتغال، بهبود کیفیت زندگی، توزیع مناسب درآمد و بهره‌برداری بهینه از منابع، نقش مهمی در رشد اقتصادی روستاها و درنتیجه در توسعۀ روستایی دارد. متنوع­سازی اقتصاد روستایی، تنها با القا از بیرون محقق نمی‌شود. کارآفرینان محیط‌های روستایی باید خود فرصت‌ها و منابع بالقوه و بالفعل را بشناسند و با استفادة بهینه از آن‌ها تنوع اشتغال و اقتصاد را برای محیط روستایی به ارمغان بیاورند. از این‌رو، این مطالعه با هدف ارزیابی توسعۀ کارآفرینی در بحث گردشگری روستایی انجام گرفته است. محدودۀ مورد مطالعه شامل روستاهای بخش لاریجان شهرستان آمل در استان مازندران است. روش تحقیق، توصیفی- تحلیلی است. جامعة مورد مطالعه، شامل مشارکت‌کنندگان در فعالیت‌های گردشگری منطقه است که از میان آن­ها 80 نفر به­عنوان نمونه به‌صورت تصادفی انتخاب شدند. مطابق نتایج، شاخص‌های دسترسی به زیرساخت‌های فیزیکی، فضای اجتماعی و میزان اعتمادبه‌نفس، مطلوبیت بالایی در روستاهای مورد مطالعه دارند، اما شاخص‌های دسترسی به آموزش، مشاوره و تجربیات، مهارت و دانش، دسترسی به سرمایه، نوآوری و خلاقیت، آینده‌نگری، تولید، فروش و بازاریابی تولیدات، در وضعیت مناسبی نیستند.