واکاوی رابطة امواج گرمایی و جزایر حرارتی شهری مطالعة موردی: کلانشهر اهواز
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای آب و هواشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
2 دکترای آب و هواشناسی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران
3 استاد آب و هواشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
doi
10.22111/j10.22111.2022.6923چکیده
امواج گرمایی و جزایر حرارتی شهری از پدیدههایی هستند که جوانب مختلف حیات انسان را تحت تأثیر قرار می دهد. هدف از پژوهش حاضر، واکاوی رابطة امواج گرمایی و جزایر حرارتی شهری در کلانشهر اهواز از سال 2003 تا 2018 میباشد. بدین منظور پس از آماده سازی دادههای حداکثر دمای ایستگاه سینوپتیک اهواز طی دورة آماری مذکور، روزهای گرمی که دمای آنها بالاتر از 2+ انحراف معیار یا بالاتر از میانگین (NTD) بود و حداقل 2 روز تداوم داشت، با استفاده از شاخص فومیاکی و در محیط نرم افزار متلب به عنوان روزهایی توأم با موج گرمایی تعریف شد و سپس جهت بررسی تأثیر امواج گرمایی بر تشدید جزایر حرارتی در ماههای گرم و سرد سال جزایر حرارتی برای روز هنگام و شب هنگام روزهای توأم با موج گرما و یک روز عادی با کمترین دمای حداکثر به عنوان روز بدون موج گرما حداکثر تا دو هفته قبل از وقوع هر موج گرمایی با استفاده از دادههای سنجندة مودیس- آکوا، محاسبه گردید. طبق نتایج، بیشترین امواج گرمایی شهر اهواز در اواخر دورة سرد سال رخ داده که در ماه مارس سال 2010 بوده و از نظر تداوم، 7 روزه و لذا بلند مدت بوده است. یافتهها همچنین نشان دادند، اگرچه در هردو شرایط وجود و عدم موج گرمایی، در مرکز این شهر، اغلب در روز جزیرۀ سرمایی و در شب جزیرۀ گرمایی تشکیل یافته، ولی در شرایط موج گرمایی در روز هنگام اغلب جزیرۀ سرمایی شدیدتر از روزهای عادی بوده است و در شب هنگام جزیرۀ گرمایی اغلب نسبت به شرایط عادی شدت بیشتری داشته است. در مجموع، به نظر میرسد رخداد امواج گرمایی در تشدید جزایر حرارتی شهر اهواز هم در ماههای گرم و هم در ماههای سرد تأثیر داشته که البته این شرایط در ماههای گرم محسوستر از ماههای سرد سال بوده است.