بررسی تأثیر اختلاف قرائات در برداشتهای تفسیری المیزان
نویسندگان
1 استاد تمام گروه علوم قران و حدیث دانشگاه ایلام،ایران
2 دانشجوی دکتری رشته الهیات،گرایش علوم قران و حدیث،گروه اللهیات،دانشگاه ایلام،ایران
doi
10.22034/qer.2022.6538چکیده
تفسیر صحیح آیات قرآن، در طول تاریخ اسلام تابهحال، یکی از ضرورتهای جامعه اسلامی محسوب میشده است. از پیشنیازهای مهم در تفسیر آیات، در اختیار داشتن قرائت صحیح ابلاغ شده از سوی پیامبرJ است. مفسران قرآن کریم در مسئله اختلاف قرائات، رویکردهای متفاوتی را دنبال کردهاند. یکی از مهمترین این رویکردها، نقد و بررسی قرائت رایج و انتخاب قرائت صحیح از میان قرائات مختلف است. علامه طباطبایی ازجمله مفسرانی است که با این بینش به تفسیر آیات قرآن پرداخته است. پژوهش حاضر با رویکردی توصیفی ـ تحلیلی به واکاوی دیدگاه علامه در مسئله اختلاف قرائات و نیز تأثیر آن در برداشتهای تفسیری المیزان پرداخته است. ایشان در مواجهه با مسئله اختلاف قرائات، با روشی متفاوت، گاهی قرائت رایج را ترجیح، گاهی با توجه به معیارهای مختلف ازجمله سیاق آیات، دوری از تکلفات دستوری، اقتضای طبع المعنی، تطابق با حکم مسلم اسلامی، تطابق با براهین عقلی و...قرائت غیرمتداول را ترجیح و گاهی با وجود مطرح نمودن اختلاف قرائات، از ترجیح یکی بر دیگری خودداری نموده است. تبیین معیارها و الگوهای وی در نقد و ترجیح قرائات و همچنین تحلیل قرائاتی که بدون دلیل ارجح ذکر شدهاند، از مهمترین مباحث این پژوهش است.
