تحلیل فضایی و سطح‌بندی آلودگی صوتی در مناطق 15گانۀ کلان‌شهر اصفهان

نویسندگان

1 استادیار گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران

2 دانشجوی دکتری شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.22111/j10.22111.2022.6922
چکیده

آلودگی صوتی به عنوان یکی از آلودگی‌های زیست‌محیطی که کمتر مورد توجه قرار گرفته است، پهنه‌های مسکونی کلان‌شهرهای کشور را تحت تأثیر قرار داده است. از عمده‌ترین دلایل این معضل، کم توجهی به عوامل فضایی تأثیرگذار بر آلودگی صوتی، کمبود مطالعات ارزیابی و آشنایی ناکافی از روش‌های ارزیابی اثرات اقدامات توسعه بر آلودگی صوتی در نظام برنامه‌ریزی شهری می‌باشد. این پژوهش با هدف تحلیل فضایی و سطح‌بندی آلودگی صوتی در مناطق 15 گانه کلان‌شهر اصفهان می‌باشد. در این راستا از روش پژوهش ترکیبی (کمی و کیفی) استفاده شده و اطلاعات موردنیاز از طریق روش‌های کتابخانه‌ای و میدانی گردآوری شده است. ضمن اینکه برای تحلیل داده‌ها از روش تحلیل فضایی در نرم‌افزار ArcGIS و جهت وزن‌دهی به شاخص‌ها از روش فرآیند تحلیل سلسله مراتبی (AHP) در نرم‌افزار Expert Choice بهره گرفته شده است. نتایج پژوهش حاکی از آن است که توزیع فضایی آلودگی صوتی در مناطق کلان‌شهر اصفهان به‌صورت نامتوازن می‌باشد. به‌گونه‌ای که در مناطق مرکزی 1 و 3 و مناطق 8 و 10 عمدتاً به واسطه وجود معابر پرتردد و عدم رعایت حریم ساخت و ساز برای آن‌ها، تأثیرپذیری از کاربری‌های صداساز، تمرکز جمعیت و فشردگی، آلودگی صوتی در وضعیت نامناسب‌تری نسبت به سایر مناطق می‌باشد. از جمله مهمترین راهکارهای مقابله با این مسأله، می‌توان به رعایت حریم ساخت و ساز برای معابر پرتردد و کاربری‌های صداساز در طرح‌های توسعه شهری، کاهش حجم ترافیک در معابر مجاور محلات مسکونی از طریق انتقال ترافیک به مسیرهای جدید غیرحساس، ایجاد خاکریز به همراه پوشش گیاهی در زمین‌های بدون استفاده موجود در لبه‌ی بزرگراه‌ها، جلوگیری از فروش تراکم مازاد ساختمانی در نزدیکی معابر پرتردد، انتقال فعالیت‌های کارگاهی و پایانه‌ها از محلات مسکونی به محدوده‌های غیرحساس (خارج از محدوده شهر) و کاهش فشردگی و افزایش پیچیدگی در طراحی قطعات جدید اشاره نمود.