بررسی تطبیقی آثار کامبیز درم بخش و سید مسعود شجاعی طباطبایی در دوران کرونا با رویکرد نشانهشناسی امبرتو اکو
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای پژوهش هنر، دانشکده هنر، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 استادتمام گروه هنر، دانشکده هنر، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 دانشیار گروه فلسفه هنر، دانشکده هنر و معماری، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران
doi
10.22070/negareh.2023.16958.3126چکیده
در جریان شیوع ویروس کرونا و دوران قرنطینه، هنرمندانی همچون کامبیز درمبخش و سید مسعود شجاعی طباطبایی، روایتهای فردی خود را از این فاجعه به تصویر کشیدهاند تا در آیندهٔ نزدیک و دور برای مطالعات مختلف در دسترس باشد. در فرآیند تحقیق در آثار کرونانگاری هنرمندان ایرانی آثار کامبیزدرمبخش و سیدمسعود شجاعی طباطبایی بیشترین مشابهت و تطبیق را با هم داشتند و نشانههای تصویری آثارشان، گفتمانی را در متن و ذهن مخاطب ایجاد نموده که به شکل گیری مفهومی مشترک از کرونا کمک میکند. نشانهشناسی با هرچه که نشانه تلقی میشود سر و کار دارد، واژه ها، صداها، تصاویر، ایماها، ژستها، اشارات و نظایر اینها میتوانند نشانه باشند. مسئلۀ مورد پژوهش در این مقاله، مطالعۀ نشانه ها، تحلیل و تطبیق معانی آثار کرونانگاری این دو هنرمند با استفاده از رویکرد نظری امبرتو اکو در کاربست هنر در جامعه آماری معین است و هدف مقاله حاضر، تحلیل فرایند شکلگیری معنا به واسطۀ مطالعۀ نشانهها از طریق رمزگان تصویری اکو در آثار کامبیزدرمبخش و سیدمسعود شجاعی طباطبایی است و این سوالها دنبال میشود که: 1- در آثار کرونانگاری درمبخش و شجاعی نشانهها چگونه در تعامل با یکدیگر گفتمان ایجاد کردهاند؟ و 2- آثار کرونانگاری درمبخش و شجاعی در لایههای زیرین معنایی خود، چه مناسباتی را بازگو مینماید؟ مقاله حاضر به روش نشانهشناسی است و گردآوری اطلاعات به صورت کتابخانهای صورت گرفته است و با انطباق رمزگان دهگانه اکو با جزئیات تصویر 8 اثر کرونانگاری از درمبخش و شجاعی، نگاه گفتمانی را که این نشانهها ارائه میدهند، بازگو مینماییم. نتایج تحقیق نشان میدهد که کرونانگاریهای دو هنرمند مذکور با زبان کاریکاتور که کوتاهترین وسیله پیامرسانی جهان است، در بازنمایی کرونا، نگاهی اجتماعی، شمایلی و توصیفی را متأثر و مؤکد بر ریشههای فرهنگی و اجتماعی ارائه دادهاند و میتوان بیان نمود نشانههای لایهای و رمزگان بصری امکان خوانش ویژهای را برای مخاطب فراهم نموده است که با قرار دادن نشانهها در کنار یکدیگر، معنا را در این فرایند گفتمان ایجاد کند.