مدلسازی توزیع فضائی اقامتگاههای گردشگری در شهر یزد
نویسندگان
1 گروه جغرافیا، دانشگاه یزد، یزد، ایران
2 گروه جغرافیا، دانشگاه یزد، یزد، ایران
doi
10.22059/jut.2024.370576.1178چکیده
اقامتگاهها مهمترین نماینده گردشگری در شهرها هستند و موقعیت مکانی آنها بهطور قابلتوجهی در انتخاب یک گردشگر تأثیرگذار است. خصیصههای فضایی اقامتگاهها در مطالعه توزیع جغرافیایی بهعنوان یک پدیده فضایی، نقش مهمی ایفا میکند. از این منظر، مدلسازی فضایی یک رویکرد قدرتمند برای درک و پیشبینی الگوهای توزیع اقامتگاه در فضای جغرافیایی است. در این پژوهش به بررسی روابط متغیر فضایی بین توزیع فضائی اقامتگاه و عوامل مؤثر بر آن در شهر یزد پرداختهشده است. پژوهش از نظر هدف، کاربردی و مبتنی بر روشهای تحلیل داده فضایی است. دادههای پژوهش شامل تعداد و موقعیت جغرافیایی اقامتگاههای شهر یزد و متغیرهای تبیینی شامل کاربری زمین، شبکه راه، جاذبهها و جمعیت میشود. ابتدا با روشهای تحلیل اکتشافی، الگوهای فضایی اقامتگاه شناسایی و سپس با استفاده از رگرسیون سراسری پواسن (GPR) و رگرسیون وزنی جغرافیایی پواسن (GWPR) عوامل مؤثر در شکلگیری الگوها شناسایی و تحلیلشدهاند. نتایج آزمون شاخص ANN نشان میدهد که الگوی فضایی اقامتگاه خوشهای است. همچنین بررسیها نشان داد که جاذبههای گردشگری، شبکه راه، فضای سبز، ایستگاه تاکسی و اتوبوس، مراکز تجاری، ادارات دولتی و غیردولتی و مناطق مسکونی، از مهمترین عوامل مؤثر در توزیع مکانی اقامتگاهها بودهاند. یافتهها حاکی است که مدل GWPR در برآورد اثرات متغیرهای مستقل، عملکرد بهتری دارد. این مدل نشان داد که میزان اثرگذاری متغیرهای مستقل در واحدهای فضایی مختلف یکسان نیست. برنامهریزان شهری و گردشگری میتوانند با توجه به الگوی فضایی اقامتگاهها و عوامل مؤثر در توزیع مکانی آنها، برنامههایی را برای توسعه و بهینهسازی گردشگری در شهر یزد ارائه دهند