فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تاریخ هنر و معماری ایران دارای اسنادی تصویری با ویژگی‌های منحصربه‌فرد است. یکی از این اسناد که می‌تواند اطلاعات مهمی را در خصوص نحوه بازنمایی معماری گذشته ارائه دهد نگارگری است. برای فهم این آثار و سپس خوانش فضاهای معماری در گذشته نیاز است ابتدا اصول حاکم بر نگارگری‌ها را شناخت و سپس با استفاده از اصول حاکم بر فضای معماری به بررسی چگونگی خلق فضا در آثار خالقان این هنر پرداخت. هدف از پژوهش بازنمایی ویژگی‌های معماری، شامل ساختار فضای معماری و عناصر به‌کار رفته در نگاره‌های کاخ‌های شاهنامه طهماسبی است. در این راستا سوال پژوهش این‌گونه مطرح می‌گردد که: چگونه ساختار فضا و عناصر معماری در آثار نگارگری بازنمایی شده‌است؟ روش تحقیق در این پژوهش از نوع توصیفی-تحلیلی و گردآوری اطلاعات در آن به‌صورت استفاده از منابع کتابخانه‌ای و اینترنتی بوده که انتخاب تصاویر براساس موضوع مورد بررسی یعنی بازنمایی معماری در کاخ‌ها در نگاره‌های سلطان‌محمد و میرمصور از شاهنامه طهماسبی صورت گرفته‌است و یافته‌ها با استفاده از تحلیل کیفی و با استفاده از جداول، تجزیه و تحلیل شده‌اند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد نگارگران ایرانی با پیروی از اصول موجود در معماری ایرانی و به‌صورت آگاهانه، با استفاده از شیوه‌های مرسوم در نگارگری، آن‌ها را به تصویر کشیده‌اند. همچنین آن‌ها با استفاده از اصول موجود در معماری یعنی ساختار فضایی معماری که شامل محوربندی فضایی، سلسله مراتب و سیالیت فضاست و عناصر معماری که شامل عناصر تلفیقی و تزئینی است، سعی در بازنمایی کاخ‌ها در نگاره‌های خود داشته‌اند و تفاوتی که بین نحوه بازنمایی معماری در نگاره‌های این دو نگارگر وجود داشته‌است هم در ساختار فضا و هم در عناصر معماری کاخ‌ها یعنی اصل سیالیت فضا و اصل نشانه‌گرایی است.