مطالعه تطبیقی نقوش اسب در نگارگری ایران (دوره ایلخانی) و هنر چین (دوره سونگ و یوآن)
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد ارتباط تصویری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس
2 استاد گروه ارتباط تصویری دانشگاه تربیت مدرس
3 استادیار گروه ارتباط تصویری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس
doi
10.22070/negareh.2023.17041.3139چکیده
مصورسازی کتابها در عصر ایلخانان تحت تأثیر دورههای سونگ و یوآن چین قرار داشت؛ چراکه حکمرانان هنردوست ایلخانی از جمله غازانخان (1304-1295م / 703-694 ق) و الجایتو (1316-1304م / 716-703 ق) و درباریان هنرمندپروری همچون خواجهرشیدالدین، به تسهیل رواج سبکهای هنری چین پرداختند. پژوهش حاضر باتوجه به سیر تحول هنر نقاشی ایران در دوره ایلخانان و رشد هنر نگارگری آن در چند دههی آخر بر اثر نفوذ هنر چینی، به بررسی نقوش اسب در آثار نگارگری این دو دوره پرداخته است. اهداف این تحقیق، دستیابی به سیر تحول نقوش اسب در دو تمدن ایران (دورهی ایلخانی) و چین (دوره سونگ و یوآن) و نیز شناخت شباهتها، تفاوتها و بازنماییهای نقوش اسب در دورههای مدنظر است. سؤالات شامل: نقوش اسب در دو تمدن ایران (دوره ایلخانی) و چین (دورهی سونگ و یوآن) چه سیر تحولی را سپری کرده است؟ شباهتها، تفاوتها و بازنماییهای نقوش اسب در ایران (دوره ایلخانی) و چین (دوره سونگ و یوآن) چگونه است؟ روش تحقیق این پژوهش توصیفی-تحلیلی و تاریخی و به شیوهی کتابخانهای و اسنادی است که با رعایت تطبیق نزدیکی حالت های اسب از نگارههای دورههای مدنظر انتخاب شد. نتایج حاصل از این پژوهش نشان میدهد نقوش اسب در هنر ایران و چین از دیرباز موردتوجه بوده و نیز در هنرهای تصویری این دو تمدن در اشکال مختلف هنری قابل مشاهده است. نقاشی چینی با تفاوت و تنوع در اجرا و بیان، نسبت به نگارگری ایرانی وجود داشته و درصورت بررسی دقیق شباهتها متوجه میشویم که هنرمند ایرانی تنها به گرفتن برخی عناصر محدود از نقاشی چین بسنده نموده است. لذا هرگز نمیتوان اینگونه بیان نمود که تأثیر یکطرفه هنر چین بر ایران اتفاق افتاده است؛ هنرمند ایرانی با نبوغ ذاتی خود بخشهایی از هنر چینی را جذب و با سبکهای ایرانی تلفیق نمود.