اجتهاد شخصی قاریان از منظر عالمان مسلمان و رژی بلاشر
نویسندگان
1 دانشیار جامعه المصطفی العالمیه
2 دانشجوی دکتری قرآن و مستشرقان
doi
چکیده
در طول تاریخ اسلام قرائتهای گوناگون برای قرآن کریم صورت گرفته است که البته همه آنها واجد اعتبار و حجیت نبوده و هیچیک از قرائات مشهور هم بهصورت متواتر و دارای سند کاملاً موثق از پیامبرJ روایت و نقل نشدهاند. عالمان علوم قرآنی علل و عوامل گوناگونی را برای اختلاف قرائات ذکر کردهاند، در این مقاله از باب تحدید موضوع پژوهش صرفاً مهمترین عامل؛ یعنی اجتهاد و رأی شخصی قاریان با استفاده از روش توصیفی ـ تحلیلی و نقدی موردبررسی قرار گرفته است. یکی از جهات اهمیت و ضرورت چنین بحثی، استنباط صحیح فقها از آیات فقهی و نیز دریافت نکات تفسیری است که برخی از کلمات آنها مورد اختلاف قرائت قرارگرفتهاند. در پژوهش پیشروی، پدیده اختلاف قرائات، آسیبشناسی شده و نقش منفی اجتهاد شخصی قاریان در اختلاف قرائات، هم از منظر عالمان مسلمان و هم از نگاه رژی بلاشر بحث و بررسی شده است. سپس در مورد اینکه آیا قرائت حفص از عاصم میتواند مصداق قرائت واحد و متداول بین مسلمانان در طول تاریخ اسلام باشد، ادله موافقان و مخالفان ذکر شده است. نتایج تحقیق نشان میدهد، گرچه روایات حفص از عاصم به لحاظ سندی موردقبول همه عالمان قرآنپژوه قرار نگرفته است و اجماع واحدی در این زمینه فراهم نیامده است، ولی درهرصورت قرائت عاصم همچون سایر قرائات مشهور برای همه مردم کاربرد داشته و از اهمیت والایی برخوردار است.