فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

محمدعلی دولتشاه، حاکم کرمانشاه فرزند ارشد فتحعلی شاه قاجار است. او در دوره‌ حکم‌فرمایی بر کرمانشاه اقدامات و خدمات ارزنده‌ای از خود برجای گذاشت. در دربار او، هنر مانند دربار تهران فعال بوده و تنوع آثار هنری مانند سنگ‌نگاره و نقاشی و غیره دیده می‌شود. موضوعات این آثار رسمی و درباری و متأثر از مکتب تهران است. هدف این پژوهش مطالعه‌ آثار به‌جای مانده از دربار محمدعلی دولتشاه که شامل سنگ‌نگاره، نقاشی و تمثال نقاشی شده است. همچنین پی بردن به وجوه شباهت آثار دربار دولتشاه با دربار پدرش فتحعلی شاه است و از تطبیق آثار مشخص می‌شود، دولتشاه با هدف تأکید بر شباهت‌های تصویری خویش و فتحعلی شاه، به اعتراض بر عدم انتخاب ولیعهدی با کشف ارزش و اهمیت تصویر ‌پرداخته است. سؤال‌های پژوهش عبارت‌اند از: 1. چه ارتباطی میان آثار دربار دولتشاه با آثار هنری دوره فتحعلی شاه دیده می‌شود؟ 2. وجوه تشابه آثار دربار دولتشاه و فتحعلی شاه قاجار در چیست؟ روش تحقیق مطالعه پیش رو پژوشی بنیادین است و در راستای شناخت بهتر آثار مربوط به محمدعلی دولتشاه است؛ نوع پژوهش به روش تطبیقی با ماهیت تاریخی و به‌صورت کیفی انجام‌شده است. روش جمع‌آوری اطلاعات با استفاده از منابع کتابخانه‌ای و فیش‌برداری انجام‌شده است. با توجه به موضوع مطالعه چند نمونه به روش تصادفی انتخاب و موردبررسی قرارگرفته‌اند که به‌وسیله‌ی معیارهای مرتبط به روش منطقی و قیاسی مورد تجزیه‌وتحلیل قرار می‌گیرند و شیوه‌ تحلیل آثار بر مبنای روش کیفی است. شیوه تحلیل آثار بر اساس بررسی اصول و قواعد تجسمی به‌کاررفته، در ویژگی‌های ظاهری آثار تجسمی و بر اساس تحلیل منطقی و قیاسی آثار است. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد؛ آثار هنری به‌جای مانده از دوره دولتشاه متأثر از هنر رسمی و پیکرنگاری درباری از این دوره بوده و به‌عنوان سندی تاریخی برای ثبت و نمایش قدرت او و در اعتراض به عدم ولیعهدی به کار می‌رفته است. در تمامی تصاویر او با هیات فتحعلی شاه دیده می‌شود و بر مشروعیت خود برای رسیدن به سلطنت تأکید دارد.